USMON AZIMNING DRAMALARI MATNINING LINGVISTIK TAHLILI

Authors

  • Gulimova Kumushoy Ozodboy qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: Usmon Azim; dramaturgiya; dramatik matn; dialogik nutq; badiiy diskurs; lingvostilistika; pragmalingvistika., Ключевые слова: Усмон Азим; драматургия, драматический текст, диалогическая речь, художественный дискурс, лингвостилистика, прагмалингвистика., Key words: Usmon Azim; dramaturgy; dramatic text; dialogic speech; literary discourse; linguostylistics; pragmalinguistics.

Abstract

Annotatsiya. Ushbu maqolada Usmon Azim dramalari matnining lingvistik xususiyatlari dramaturgik nutq, personajlararo dialog, tarixiy-leksik qatlam, folklor birliklari, ekspressiv-stilistik vositalar va pragmatik ma'no hosil qilish mexanizmlari nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda dramatik matnning sahnaviy tabiatini hisobga olgan holda dialog, replika, remarka, pauza va murojaat shakllari badiiy kommunikatsiya vositasi sifatida o'rganildi. Usmon Azim dramaturgiyasida poetik tafakkur bilan sahna nutqi uyg'unlashib, tarixiy xotira, milliy xarakter, ma'naviy-axloqiy ziddiyatlar va ijtimoiy baho til birliklari orqali ifodalanishi ko'rsatildi. Maqolada leksik-semantik, stilistik, pragmalingvistik va diskursiv tahlil usullariga tayanilib, adib dramalarida individual muallif uslubi, dialogik dinamika va obraz nutqining badiiy vazifasi ochib beriladi.

Аннотация. В статье рассматриваются лингвистические особенности текстов драм Усмона Азима с точки зрения драматургической речи, межперсонажного диалога, историко-лексического пласта, фольклорных единиц, экспрессивно-стилистических средств и прагматических механизмов смыслообразования. С учетом сценической природы драматического текста анализируются диалог, реплика, ремарка, пауза и формы обращения как средства художественной коммуникации. Показано, что в драматургии Усмона Азима поэтическое мышление сочетается со сценической речью, а историческая память, национальный характер, духовно-нравственные конфликты и социальная оценка выражаются посредством языковых единиц. Исследование опирается на лексико-семантический, стилистический, прагмалингвистический и дискурсивный методы анализа.

Abstract. This article examines the linguistic features of Usmon Azim's dramatic texts in terms of dramatic speech, interpersonal dialogue, historical lexical layers, folklore-based units, expressive stylistic devices and pragmatic mechanisms of meaning construction. Taking into account the stage-oriented nature of drama, the study analyzes dialogue, speech turns, stage directions, pauses and forms of address as means of artistic communication. It is argued that Azim's dramaturgy combines poetic thinking with stage speech, while historical memory, national character, moral conflicts and social evaluation are represented through language units. The article relies on lexical-semantic, stylistic, pragmalinguistic and discourse analysis methods to reveal the author's individual style, dialogic dynamics and the artistic function of character speech.

Published

2026-06-13