MIS VA ALYUMINIYNING ELEKTROTEXNIKADAGI QIYOSIY TAHLILI
Keywords:
Kalit so‘zlar: mis, alyuminiy, elektr o‘tkazuvchanlik, solishtirma qarshilik, kabel, transformator, elektrotexnika, o‘tkazgich materiallar, korroziya, mexanik mustahkamlik, energiya tejash, qiyosiy tahlil., Ключевые слова: медь, алюминий, электропроводность, удельное сопротивление, кабель, трансформатор, электротехника, проводящие материалы, коррозия, механическая прочность, энергосбережение, сравнительный анализ, Keywords: copper, aluminum, electrical conductivity, resistivity, cable, transformer, electrical engineering, conductive materials, corrosion, mechanical strength, energy saving, comparative analysis.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada elektrotexnika sohasida keng qo‘llaniladigan ikki asosiy o‘tkazgich material - mis va alyuminiy - ning qiyosiy tahlili amalga oshirilgan. Maqolada ushbu metallarning fizikaviy, kimyoviy va elektr xususiyatlari, mexanik mustahkamligi, korroziyaga chidamliligi, issiqlik o‘tkazuvchanligi, texnologik qayta ishlanishi va iqtisodiy ko‘rsatkichlari keng yoritilgan. O‘tkazuvchanlik, solishtirma elektr qarshiligi, zichlik, erish harorati kabi muhim texnik parametrlar jadval ko‘rinishida taqqoslab berilgan. Shuningdek, mis va alyuminiyning kabel ishlab chiqarish, transformator o‘ramlari, elektr tizimlar va zamonaviy energetika qurilmalarida qo‘llanilish sohalari tahlil qilingan. O‘zbekiston sanoatidagi amaliy tajriba va xalqaro standartlarga asoslanib, har bir materialning afzalliklari va cheklovlari aniq faktlar asosida ko‘rsatilgan. Maqola natijalaridan texnikum va oliy o‘quv yurtlari talabalari, muhandislar va loyihachi-mutaxassislar foydalanishi mumkin.
Аннотация. В данной статье представлен сравнительный анализ двух основных проводящих материалов, широко используемых в электротехнике, - меди и алюминия. В статье подробно рассмотрены физические, химические и электрические свойства, механическая прочность, коррозионная стойкость, теплопроводность, технологические процессы обработки и экономические показатели этих металлов. В таблице сравниваются важные технические параметры, такие как проводимость, удельное электрическое сопротивление, плотность, температура плавления. Также проанализированы области применения меди и алюминия в производстве кабелей, обмоток трансформаторов, электрических систем и современных силовых приборов. На основе практического опыта узбекской промышленности и международных стандартов показаны преимущества и ограничения каждого материала на основе конкретных фактов. Результаты статьи могут быть полезны студентам технических училищ и вузов, инженерам и специалистам-конструкторам.
Abstract. This article presents a comparative analysis of two main conductive materials widely used in electrical engineering - copper and aluminum. The article extensively covers the physical, chemical and electrical properties, mechanical strength, corrosion resistance, thermal conductivity, technological processing and economic indicators of these metals. Important technical parameters such as conductivity, specific electrical resistance, density, melting point are compared in a table. The areas of application of copper and aluminum in cable production, transformer windings, electrical systems and modern power devices are also analyzed. Based on practical experience in the Uzbek industry and international standards, the advantages and limitations of each material are shown on the basis of concrete facts. The results of the article can be used by students of technical schools and universities, engineers and design specialists.