HAZM AʼZOLARI TIZIMI ISHTAHAGA TAʼSIR QILADIGAN VOSITALAR QUSTIRADIGAN VA QUSISHGA QARSHI VOSITALAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: hazm a’zolari tizimi, farmakologiya, ishtaha, oreksigen preparatlar, anoreksigen vositalar, qusish refleksi, antiemetiklar, emetik vositalar, xemoretseptor trigger zonasi (CTZ), qusish markazi, dopamin retseptorlari, serotonin 5-HT3 retseptorlari, gistamin H1 retseptorlari, muskarin retseptorlari, neyrokinin-1 (NK1) retseptorlari, farmakodinamika, farmakokinetika, ratsional farmakoterapiya, nojo‘ya ta’sirlar.Abstract
Mazkur maqolada hazm a’zolari tizimiga ta’sir qiluvchi farmakologik vositalarning, xususan, ishtahaga ta’sir qiladigan preparatlar, qustiruvchi hamda qusishga qarshi vositalarning farmakodinamik va farmakokinetik xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Shuningdek, ushbu dori vositalarining ta’sir mexanizmlari, klinik qo‘llanilishi, terapevtik samaradorligi, nojo‘ya ta’sirlari, qo‘llashga ko‘rsatmalar va qarshi ko‘rsatmalar zamonaviy farmakologiya nuqtai nazaridan yoritilgan. Maqolada ishtahani oshiruvchi va kamaytiruvchi preparatlarning markaziy hamda periferik ta’sir mexanizmlari, qusish refleksining neyrogumoral boshqarilishi, qusish markazi va xemoretseptor trigger zonasi (CTZ) faoliyati, antiemetik preparatlarning retseptor darajasidagi ta’siri hamda klinik amaliyotda ratsional farmakoterapiya tamoyillari keng tahlil qilingan. Bundan tashqari, bemor xavfsizligini ta’minlash, individual farmakoterapiyani tanlash va dori vositalaridan oqilona foydalanishning zamonaviy yondashuvlari dalillarga asoslangan tibbiyot tamoyillari asosida yoritilgan.
