O’RTA MAKTABLARDA TARIX FANI O’QITILISHIDA ARXEOLOGIK MANBALARDAN FOYDALANISH METODLARI
Keywords:
Kаlit sо‘zlаr: arxeologik manbalar, tarix o‘qitish metodlari, o‘rta maktab, interaktiv usullar, tarix darsi, vizual materiallar, muzey, tarixiy tafakkur, pedagogika, Ключевые слова: археологические источники, методика преподавания истории, средняя школа, интерактивные методы, урок истории, наглядные материалы, музей, историческое мышление, педагогика, Kеуwоrds: archaeological sources, history teaching methods, secondary school, interactive methods, history lesson, visual materials, museum, historical thinking, pedagogyAbstract
Аnnоtаtsiуа. O’rta maktablarda tarix fanidan dars o‘tishda arxeologik manbalardan foydalanishning pedagogik va metodik imkoniyatlari yoritilgan. Tarixiy bilimlarni yanada aniq va jonli tarzda o‘quvchilarga yetkazishda arxeologik topilmalar, qadimiy ashyolar, xaritalar va vizual materiallardan foydalanish samaradorligi misollar orqali asoslab beriladi. O’quvchilarda tarixiy tafakkur va qiziqishni rivojlantirish uchun interaktiv usullar, guruhli ishlar, muzeyga ekskursiyalar tashkil qilish, dars jarayonida zamonaviy texnologiyalar yordamida arxeologik manbalarni taqdim etish tajribalari tahlil qilingan. Shu bilan birga, tarix darslaridagi arxeologik manbalar asosida mustaqil va tahliliy fikrlashni shakllantirish bo‘yicha tavsiyalar ham berilgan.
Аннотация. Раскрывается педагогический и методический потенциал использования археологических источников при преподавании истории в средней школе. На конкретных примерах обосновывается эффективность применения археологических находок, древних артефактов, карт и наглядных материалов для более яркой и наглядной передачи исторических знаний учащимся. Анализируются подходы, способствующие формированию у школьников исторического мышления и интереса к предмету, - в частности, интерактивные методы, групповая работа, музейные экскурсии и демонстрация археологических материалов с использованием современных технологий. Кроме того, предлагаются рекомендации по развитию навыков самостоятельного и аналитического мышления в процессе работы с археологическими источниками на уроках истории.
Аnnоtаtiоn. The pedagogical and methodological potential of using archaeological sources in teaching history in secondary schools is highlighted. The effectiveness of utilizing archaeological finds, ancient artifacts, maps, and visual materials to convey historical knowledge to students in a more vivid and concrete manner is substantiated through examples. Practices aimed at fostering historical thinking and interest among students-such as interactive methods, group work, museum excursions, and the presentation of archaeological sources using modern technologies during lessons-are analyzed. Additionally, recommendations are provided for developing independent and analytical thinking skills based on the use of archaeological sources in history lessons.