BOLALARDA O‘PKA YALLIG‘LANISHI (PNEVMONIYA): ETIOLOGIYASI, KLINIK BELGILARI VA ZAMONAVIY DAVOLASH USULLARI

Authors

  • Mirzamaxmudov Sultonmirzo Author
  • Dadaboyev Tohirjon Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: pnevmoniya, bolalar, etiologiya, nafas yetishmovchiligi, antibiotiklar, klinik belgi, diagnostika, profilaktika., Ключевые слова: пневмония, дети, этиология, дыхательная недостаточность, антибиотики, клинические признаки, диагностика, профилактика., Keywords: pneumonia, children, etiology, respiratory failure, antibiotics, clinical signs, diagnosis, prevention.

Abstract

    ANOTATSIYA: Ushbu maqola bolalarda uchraydigan o‘pka yallig‘lanishi — pnevmoniyaning etiologiyasi, klinik belgilari va zamonaviy davolash yondashuvlarini ilmiy asosda tahlil qiladi. Pnevmoniya pediatriya amaliyotida eng ko‘p uchraydigan, og‘ir kechishi va asoratlar qoldirishi mumkin bo‘lgan infeksion kasalliklardan biridir. Bolalarda nafas yo‘llarining anatomik-fiziologik xususiyatlari, immun tizimning yetilmaganligi va virus hamda bakteriyalarga sezgirlikning yuqoriligi kasallikni keng tarqalishiga sabab bo‘ladi. Maqolada pnevmoniyani chaqiruvchi asosiy etiologik omillar, jumladan bakteriyalar (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae), viruslar va atipik patogenlar haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, kasallikning boshlanishi, tana haroratining ko‘tarilishi, nafas qisilishi, yo‘tal, intoksikatsiya belgilarining namoyon bo‘lishi batafsil bayon etiladi. Diagnostik jarayonlarda rentgenografiya, laborator tahlillar va zamonaviy klinik mezonlarning ahamiyati yoritilgan. Davolashda antibiotiklar, simptomatik terapiya, kislorod bilan ta’minlash, suyuqlik muvozanatini tiklash va fizioterapiya usullarining o‘rni ko‘rsatib o‘tiladi. Maqola pediatrlar, tibbiyot talabalariga va bolalar sog‘lig‘i bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislarga mo‘ljallangan bo‘lib, pnevmoniyaning oldini olishda emlash, gigiyena va immunitetni mustahkamlash kabi profilaktik choralarning ahamiyati ta’kidlanadi.

АННОТАЦИЯ: Данная статья посвящена изучению этиологии, клинических проявлений и современных методов лечения воспаления лёгких (пневмонии) у детей. Пневмония является одним из наиболее распространённых и потенциально опасных заболеваний в педиатрической практике, поскольку нередко сопровождается тяжёлым течением и развитием осложнений. Анатомо-физиологические особенности дыхательных путей у детей, недостаточная зрелость иммунной системы и высокая чувствительность к вирусным и бактериальным агентам способствуют широкому распространению заболевания. В статье рассматриваются основные этиологические факторы, включая бактерии (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae), вирусы и атипичные возбудители. Подробно описаны характерные клинические признаки, такие как повышение температуры, дыхательная недостаточность, кашель, интоксикационный синдром. Особое внимание уделено методам диагностики: рентгенологическому исследованию, лабораторным анализам и современным клиническим критериям. В разделе лечения рассматриваются антибиотикотерапия, симптоматическая терапия, обеспечение кислородом, восстановление водного баланса и физиотерапевтические процедуры. Статья рассчитана на педиатров, студентов-медиков и специалистов, работающих в сфере детского здоровья, и подчёркивает важность профилактики — вакцинации, соблюдения гигиены и укрепления иммунитета.

ABSTRACT: This article analyzes the etiology, clinical manifestations, and modern treatment strategies of pneumonia in children. Pneumonia remains one of the most common and potentially life-threatening infectious diseases in pediatric practice due to its rapid progression and possible complications. The anatomical and physiological characteristics of the child’s respiratory system, immature immunity, and high susceptibility to viral and bacterial pathogens contribute to its widespread occurrence. The article discusses major etiological factors, including bacterial agents such as Streptococcus pneumoniae and Haemophilus influenzae, viral pathogens, and atypical microorganisms. Typical clinical symptoms such as fever, respiratory distress, cough, and general intoxication are examined in detail. Diagnostic approaches, including chest radiography, laboratory testing, and modern clinical assessment tools, are also highlighted. Treatment principles involve antibiotic therapy, symptomatic care, oxygen supplementation, restoration of fluid balance, and physiotherapy. This article is intended for pediatricians, medical students, and health professionals working with children. It emphasizes the importance of prevention, including vaccination, hygiene practices, and strengthening of the immune system. Overall, the work provides a comprehensive overview of pneumonia in children and offers practical recommendations for early recognition, effective treatment, and reduction of disease-related complications.

Published

2025-11-24