“ВИКТИМОЛОГИК ПРОФИЛАКТИКА ТИЗИМИНИ МУСТАҲКАМЛАШДА ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРНИНГ РОЛИ: МИЛЛИЙ ҚОНУНЧИЛИК ТАҲЛИЛИ”
Keywords:
Виктимологик профилактика, шахс ҳаёти ва соғлиғига қарши жиноятлар, оилавий зўравонлик, гендерга асосланган зўравонлик, ҳимоя ордери, профилактика инспектори, маҳалла даражаси, латент зўравонлик, Э-ижтимоий профилактика, Ўзбекистон жиноятчилик статистикаси, виктимологик харита, мажбурий тузатиш дастури.Abstract
Мақолада Ўзбекистон Республикасида шахс ҳаёти ва соғлиғига қарши жиноятлар (айниқса, оилавий ва гендерга асосланган зўравонлик)нинг виктимологик профилактикасининг долзарб муаммолари таҳлил қилинади. 2023–2025 йиллар статистикаси асосида зўравонликнинг кескин ўсиши кўрсатилиб, амалдаги ҳуқуқий асослар (ЎзР Конституцияси 19–31-моддалар, ЖК 97–108, 126¹-моддалар, МЖтК 52–59²-моддалар, «Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида»ги ва «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги қонунлар) ҳамда амалий механизмлар (профилактика инспекторлари, ҳимоя ордери, «Э-тузатиш дастури») батафсил ўрганилган. Муаммолар (ҳимоя ордерини чиқаришнинг узоқлиги, инспекторлар ваколатининг чекланганлиги, жабрланувчиларни фаол аниқлаш тизими йўқлиги) аниқланган. 2026–2027 йилларга мўлжалланган 10 та аниқ ва амалга ошириладиган таклифлар илгари сурилган. Тадқиқот натижалари ички ишлар органлари, маҳаллий ҳокимият ва ННТ фаолиятини такомиллаштиришда амалий қўлланма бўла олади.
