“ИҚТИСОДИЙ ЖИНОЯТЛАРНИ ПРОФИЛАКТИКА ҚИЛИШ: ЎЗБЕКИСТОНДАГИ АМАЛДАГИ ҲОЛАТ ВА ҲУҚУҚИЙ МЕХАНИЗМЛАР”
Keywords:
Иқтисодий жиноятлар, профилактика, ҳуқуқбузарликлар профилактикаси, конституция, мулк ҳуқуқи, банк сири, тадбиркорлик эркинлиги, монополияга қарши кураш, коррупция, рейдерлик, жиноят кодекси, иқтисодий хавфсизлик, жиноий даромадларни легаллаштириш, солиқдан бўйин товлаш, маъмурий назорат, зарарни ихтиёрий қоплаш, профилактика инспектори, ҳуқуқий маданият, комплаенс, бизнес муҳити, инвестиция жозибадорлиги.Abstract
Ушбу илмий мақолада Ўзбекистонда иқтисодий жиноятларнинг олдини олишнинг ҳозирги ҳолати, конституциявий-ҳуқуқий асослари ва 2024–2025 йиллар ислоҳотлари доирасида шакллантирилган янги профилактика механизмлари чуқур таҳлил қилинади. Муаллиф Конституциянинг 41-, 65-, 66- ва 67-моддаларининг мулк дахлсизлиги, тадбиркорлик эркинлиги, банк сирларини ҳимоя қилиш ва монополияга қарши кафолатлар нуқтаи назаридан иқтисодий жиноятчиликка қарши «темир бетон қалқон» сифатидаги ролини очиб беради.Мақолада Жиноят кодексининг XII боби (175–185²-моддалар) доирасидаги профилактикага йўналтирилган янги механизмлар — зарарни ихтиёрий равишда қоплаш, маъмурий жазодан кейинги такрорийликдагина жиноий жавобгарлик, 30 кунлик «тузатиш муддати» ва ЖПКнинг 584-моддаси билан жиноят иши қўзғатмасдан келишув тузиш ваколатини бериш алоҳида урғуланади.Шунингдек, 2024 йил 28 май Президенти фармони билан Бош прокуратура ҳузурида қайта ташкил этилган Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг мустақил тергов ва тезкор-қидирув ваколатлари, «Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида»ги Қонун асосида профилактика инспекторларининг янги роллари — давлат ва тадбиркор ўртасидаги «олдини олувчи ва келишувчи» фигура сифатидаги ўзгариши батафсил ёритилган.
