MEXANIK TEBRANISHLAR. TEBRANISHLARNI QO’SHISH

Authors

  • O’rinboyeva Kumushoy Sultonbek qizi Author
  • Qo’chqorova Mavluda Odiljon qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: mexanik tebranishlar, superpozitsiya, rezonans, urinishlar, amplituda, chastota., Keywords: mechanical vibrations, superposition, resonance, beats, amplitude, frequency.

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada mexanik tebranishlarning nazariy asoslari, ularning turlari va xususiyatlari tahlil qilingan. Tebranishlarning matematik modellarini tuzish, ularni differensial tenglamalar yordamida ifodalash hamda ularning yechimlarini fizik ma’noda sharhlash masalalari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ikki yoki undan ortiq tebranishlarning qo‘shilishi jarayoni — superpozitsiya prinsipi asosida izohlanadi. Tebranishlarning faza, chastota va amplituda bo‘yicha farqlanishi natijasida hosil bo‘ladigan urinishlar (beatlar) va rezonans hodisalari tahlil etilgan. Maqolada nazariy tahlillar amaliy misollar bilan boyitilib, mexanik tizimlarda tebranishlarni boshqarish va kamaytirish usullari ham ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalari mexanika, mashinasozlik va muhandislik hisoblarida tebranishlarni tahlil qilish hamda ularni samarali boshqarish uchun foydali bo‘lishi mumkin.

  Abstract:  This article analyzes the theoretical foundations of mechanical vibrations, their types, and characteristics. The construction of mathematical models of vibrations, their representation using differential equations, and the physical interpretation of their solutions are discussed. In addition, the process of combining two or more vibrations is explained based on the principle of superposition. Phenomena such as beats and resonance, which arise due to differences in phase, frequency, and amplitude of vibrations, are analyzed. Theoretical analyses in the article are supported by practical examples, and methods for controlling and reducing vibrations in mechanical systems are also presented. The results of the study can be useful for analyzing and effectively controlling vibrations in mechanics, mechanical engineering, and engineering calculations.

Published

2025-12-06