QORA MATERIYA VA QORA ENERGIYA: HAL QILINMAGAN SIRLAR.
Keywords:
Kalit so’zlar: qora materiya, qora energiya, kosmologiya, koinot kengayishi, gravitatsion linzalash, galaktika aylanishi, Lambda-CDM modeli, qorong‘u energiya zichligi, gravitatsiya, astrofizika, koinot tuzilishi, kosmik fon nurlanishi, fundamental fizika.Abstract
Ushbu maqolada koinot tarkibining katta qismini tashkil qiluvchi qora materiya va qora energiya haqidagi zamonaviy ilmiy tasavvurlar tahlil qilinadi. Qora materiyaning mavjudligini isbotlovchi gravitatsion kuzatuvlar, galaktikalarning aylanish tezligi, gravitatsion linzalash kabi dalillar yoritiladi. Qora energiyaning esa koinotning tezlanib kengayishiga ta’sir qiluvchi sirli kuch sifatida o‘rni, unga oid kosmologik model va nazariyalar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ushbu ikki hodisaning fizik tabiatiga doir ilm-fan oldida hali ham ochiq qolayotgan savollar, ilmiy tajribalar imkoniyatlari va kelajakdagi tadqiqot yo‘nalishlari muhokama qilinadi. Maqola zamonaviy kosmologiyaning eng murakkab va hal qilinmagan muammolari bo‘lgan qora materiya va qora energiya haqidagi qarashlarni fizika
