EKSTREMAL VAZIYATLARDA DRON TEXNOLOGIYALARINING INNOVATSION YONDASHUVLARI

Authors

  • Nasirova Saodat Shukrillayevna Author
  • Fayzullayev Sayfulloh Xayrullo o‘g‘li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: dron texnologiyalari, ekstremal vaziyatlar, qidiruv-qutqaruv, innovatsion yondashuvlar, monitoring., Ключевые слова: дроны, чрезвычайные ситуации, инновационные технологии, поиск и спасение, мониторинг., Keywords: drone technologies, emergency management, innovative approaches, search and rescue, real-time monitoring

Abstract

         Annotatsiya. Maqolada ekstremal vaziyatlarda — tabiiy ofatlar, texnogen avariyalar va inqiroz holatlarida — dron texnologiyalarining innovatsion qo‘llanilishi ilmiy asosda tahlil qilinadi. Tadqiqot dronlarning razvedka, qidiruv-qutqaruv, real vaqt monitoringi, xavf baholash va tibbiy yordam yetkazib berish jarayonlaridagi samaradorligini baholaydi. Sun’iy intellekt, swarm tizimlari, blockchain asosida boshqaruv va IoT integratsiyasi kabi zamonaviy yondashuvlar alohida ko‘rib chiqiladi. O‘zbekistonning seysmik hudud sifatida dronlardan foydalanish imkoniyatlari ham nazariy va amaliy jihatdan tahlil etiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, dronlar an’anaviy usullarga nisbatan 2–3 baravar tez javob berish, xavfsizlikni oshirish va inson omilini kamaytirish imkonini beradi.Аннотация. В статье проводится научный анализ применения инновационных технологий беспилотных летательных аппаратов в условиях природных катастроф, техногенных аварий и кризисных ситуаций. Исследование оценивает эффективность дронов в разведке, поисково-спасательных операциях, мониторинге в режиме реального времени и доставке медицинской помощи. Рассматриваются интеграция искусственного интеллекта, ройные системы, блокчейн-управление и взаимодействие с IoT. Анализируется потенциальное применение дронов в сейсмоопасных регионах Узбекистана. Результаты показывают, что дроны способны обеспечить реакцию на чрезвычайные ситуации в 2–3 раза быстрее традиционных методов.Abstract. This article provides a scientific analysis of innovative drone technologies applied in extreme conditions such as natural disasters, technological incidents, and crisis events. The study evaluates the effectiveness of drones in reconnaissance, search-and-rescue operations, real-time monitoring, risk assessment, and medical delivery. Modern approaches including AI integration, swarm coordination, blockchain-based control, and IoT connectivity are examined. The applicability of drones in Uzbekistan—a seismically active region—is discussed in detail. Findings indicate that drones can improve emergency response times by a factor of 2–3 compared to traditional methods while significantly enhancing operational safety.


      

Published

2025-12-12