“XIX ASR IKKINCHI YARMI XX ASRDA O‘ZBEKISTONDA ME’MORCHILIK, TASVIRIY SAN’AT, MINIATURA VA AMALIY SAN’AT: ETNOGRAFIK VA ETNOLOGIK TAHLILI”
Keywords:
Oʻzbekiston sanʼati, etnografiya, etnologiya, meʼmorchilik, tasviriy sanʼat, miniatura, amaliy sanʼat, mahalla, hovli, ganch oʻymakorligi, koshin, panjara, Behzod maktabi, sotsialistik realizm, folklorizatsiya, kulolchilik, zardoʻzlik, suzana, yogʻoch oʻymakorligi, kandakorlik, usta-shogird, milliy oʻzlik, qadriyatlar renesansi.Abstract
Ushbu maqola XIX asr ikkinchi yarmi va XX asrda Oʻzbekiston sanʼatining murakkab va oʻzgarishlarga boy evolyutsiyasini etnografik-etnologik nuqtai nazardan tahlil qilishga bagʻishlangan. Tadqiqotda meʼmorchilikdagi mahalla, hovli qurilishi anʼanalari, ganch oʻymakorligi, koshin qoplamasi, panjara kabi elementlarning ijtimoiy-madaniy funksiyasi; tasviriy sanʼat va miniaturadagi Behzod maktabi anʼanalari, kitobat sanʼatining jamiyatdagi oʻrni, amaliy sanʼatdagi kulolchilik, zardoʻzlik (suzana, palak), yogʻoch oʻymakorligi (kashmak, kundal), misgarlik (kandakorlik) kabi hunarlarning turmush tarzi, marosimlar va milliy identitetdagi roli oʻrganilgan. Maqolada sanʼatning ustoz-shogird anʼanasi orqali uzatilishi, industrializatsiya va ommaviy madaniyatning hunarmandchilikka taʼsiri hamda mustaqillik davrida milliy oʻzlikni anglash va madaniy qadriyatlar renesansi jarayonlari yoritilgan. Tadqiqot Oʻzbekiston sanʼatining ijtimoiy-madaniy kontekst bilan oʻzaro bogʻliqligini, uning stilistik chidamliligi va etnokulturologik moslashuvchanligini koʻrsatadi.
