INDIVIDUAL CONSCIENCE VS SOCIAL EXPECTATIONS “MIDDLEMARCH” AND “PRIDE AND PREJUDICE”
Keywords:
individual vijdon, ijtimoiy kutilmalar, axloqiy mas’uliyat, gender rollari, ijtimoiy tabaqa va jamiyat, nikoh va axloq, shaxsiy yaxlitlik, ijtimoiy moslashuv, o‘zini anglash, Viktoriya davri jamiyati.Abstract
Ushbu annotatsiya Jorj Eliotning “Middlemarch” va Jeyn Ostinning “Anidisha va g’urur” asarlarida “individual vijdon va ijtimoiy kutilmalar” mavzusini tadqiq etadi. Har ikkala roman qat’iy axloqiy me’yorlar, ijtimoiy tabaqalanish va gender normalari hukmron bo‘lgan jamiyatlarni tasvirlaydi, biroq ularning markazida shaxsiy qadriyatlar bilan jamoatchilik fikri o‘rtasida muvozanat topishga intiluvchi qahramonlar turadi. Middlemarch asarida Doroteya Bruk singari qahramonlar ayollarning mustaqilligi va intellektual kamolotini cheklovchi ijtimoiy an’analar bilan axloqiy idealizm va shaxsiy mas’uliyatni uyg‘unlashtirishga urinadi. Xuddi shuningdek, “Anidisha va g’urur” romanida Elizabet Bennetning shaxsiy hukmi va axloqiy mustaqilligi ijtimoiy tabaqa, nikohga oid kutilmalar hamda obro‘-e’tibor bilan bog‘liq qarashlarga qarshi qo‘yiladi. Turli badiiy uslublar orqali har ikki muallif ijtimoiy me’yorlarni tanqid qiladi hamda o‘z-o‘zini anglash, axloqiy tanlov va ma’naviy kamolotning muhimligini ta’kidlaydi. Romanlar yakunida haqiqiy baxt va ijtimoiy taraqqiyot jamiyat bosimiga ko‘r-ko‘rona bo‘ysunish emas, balki vijdonga asoslangan qarorlar orqali yuzaga chiqishi ilgari suriladi.
