XALQARO MOLIYAVIY NAZORAT VA MUVOFIQLASHTIRISH

Abstract

Maqolada globallashuv sharoitida xalqaro moliyaviy nazorat va muvofiqlashtirishning mohiyati, asosiy shakllari hamda jahon moliya tizimidagi roli ilmiy-nazariy jihatdan yoritilgan. Xalqaro moliyaviy nazorat moliya bozorlarida shaffoflikni ta’minlash, risklarni kamaytirish va moliyaviy institutlar faoliyatini tartibga solishga qaratilgan mexanizmlar majmuasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Asosiy e’tibor Basel qo‘mitasi standartlari (Basel III), FATF tavsiyalari, XVJ va Jahon banki orqali amalga oshiriladigan muvofiqlashtirish jarayonlariga qaratilgan. 2008-yilgi global inqiroz tajribasi asosida xalqaro hamkorlikning zarurligi ta’kidlanadi. O‘zbekiston misolida milliy moliya tizimini xalqaro standartlarga moslashtirish jarayoni tahlil qilinadi: 2025-yilda o‘tkazilgan Moliyaviy sektorni baholash dasturi (FSAP) natijalariga ko‘ra, 2026-yilda Basel asosiy tamoyillariga to‘liq moslashish rejalashtirilgan. Maqola xalqaro moliyaviy nazorat va muvofiqlashtirishning global barqarorlikdagi o‘rni hamda O‘zbekiston iqtisodiy xavfsizligini ta’minlashdagi ahamiyatini ochib beradi. Kalit so‘zlar: xalqaro moliyaviy nazorat, muvofiqlashtirish, Basel standartlari, FATF, global moliya tizimi, O‘zbekiston.