SHAYBONIYXONNING MOVAROUNNAHRDA HOKIMIYATNI O’Z QO’LIGA OLISHI

Abstract

Volga bilan Orol dengizi orasida yashovchi turk-mo’g’ul qabilalarida ham mavjud, ular Jo’ji sulolasidan to’qqizinchi hukmdor bo’lgan O’zbekxon ismiga nisbat berib, o’zlariga bir siyosiy qo’shma nom o’zbek nomi qabul qilganlar. O’zbekning lug’aviy ma’nosi “shaxsan o’ziga mustaqil xo’jayin”, erkin demakdir. Shunisi diqqatga sazovorki, bu so’z muhim ma’noli unvon ismi bo’lib, eski mojorlarda (vengerlarda) ham uchraydi. Shu mazmunda 1150-yillarga oid hujjatlarda ham bu ibora mavjud. Abulg’ozixon o’zining «Shajarai turk» asarida ular haqida shundoq naql qiladi: «U O’zbekxon — bu har kimni xizmatiga qarab hurmat va taqdir etar edi. U o’zining xalqini islom diniga kirgazdi va u orqali ko’p odamlar islom diniga musharraf bo’ldilar.