KARIES RIVOJLANISH IDA OG‘IZ MIKROFLORASINING ROLI VA ZAMONAVIY PROFILAKTIKA USULLARI
Keywords:
karies, og'iz mikroflorasi, Streptococcus mutans, biofilm, disbioz, remineralizatsiya, kumush diamin ftoridi, nano-gidroksiapatit, probiotiklar, ekologik blyashka gipotezasiAbstract
Tish kariesi butun dunyo bo'ylab eng ko'p tarqalgan yuqumsiz kasalliklardan biri bo'lib, uning rivojlanishida og'iz bo'shlig'i mikroflorasi va uning muvozanati (gomeostaz) hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ushbu maqolada karies patogenezining mikrobiologik asoslari, xususan, kariyogen bakteriyalar (Streptococcus mutans, Lactobacillus va boshqalar) hamda biofilmlarning shakllanish jarayonlari chuqur tahlil qilinadi. Ekologik blyashka gipotezasi asosida disbioz holati qanday qilib demineralizatsiya jarayonini tezlashtirishi o'rganiladi. Shu bilan birga, kariesning zamonaviy profilaktika usullari, jumladan, ftoridli vositalar, kumush diamin ftoridi, nanotexnologiyalar (nano-gidroksiapatit), probiotiklar va ksilitol kabi shakar o'rnini bosuvchi moddalarning ta'sir mexanizmlari ilmiy dalillar asosida yoritiladi. Maqola kariesning an'anaviy operativ davolash usullaridan ko'ra, kasallikni erta aniqlash, mikroflora muvozanatini saqlash va to'qimalarni qayta tiklashga qaratilgan profilaktik yondashuvlarning afzalliklarini hamda kelajakdagi stomatologik strategiyalarni ko'rsatib beradi.
