QANDLI DIABETNING OG‘IZ BO‘SHLIG‘IGA TA’SIRI

Abstract

Qandli diabet — surunkali metabolik kasallik bo‘lib, insulin sekretsiyasi yoki uning periferik to‘qimalardagi ta’siri buzilishi natijasida yuzaga keladigan doimiy giperglikemiya bilan tavsiflanadi. Mazkur maqolaning maqsadi diabetning og‘iz bo‘shlig‘i to‘qimalariga ko‘rsatadigan patofiziologik ta’sirini, klinik namoyonlarini va ularning o‘zaro bog‘liqligini ilmiy manbalar asosida tizimli tahlil qilishdan iborat.  Diabet bilan og‘rigan bemorlarda Parodontit, Kserostomiya, Og'iz kandidozi, tish kariyesi va yara bitishining sekinlashuvi yuqori uchrash chastotasiga ega. Giperglikemiya fonida mikroangiopatiya, immun javobning susayishi, kollagen metabolizmining buzilishi hamda yallig‘lanish mediatorlarining ortishi og‘iz shilliq qavati va parodontal to‘qimalarda patologik o‘zgarishlarni kuchaytiradi. Shuningdek, parodontal yallig‘lanishning o‘zi ham glyukemik nazoratga salbiy ta’sir ko‘rsatib, ikki tomonlama patogenetik bog‘liqlikni yuzaga keltiradi.Diabet bilan og‘rigan bemorlarda og‘iz bo‘shlig‘i salomatligini saqlash multidisiplinar yondashuvni talab qiladi. Glyukemik nazoratni optimallashtirish, muntazam stomatologik ko‘rik va individual gigiyena choralarini kuchaytirish kasallik asoratlarini kamaytirishda muhim ahamiyat kasb etadi.