MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA TANQIDIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYASI
Keywords:
maktabgacha ta’lim, tanqidiy fikrlash, konstruktivistik yondashuv, pedagogik texnologiya, interfaol metodlar, refleksiya, bola markazli ta’lim, kognitiv rivojlanishAbstract
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda tanqidiy fikrlashni rivojlantirishning nazariy va metodik asoslari tahlil qilinadi. Globallashuv va axborot oqimining jadallashuvi sharoitida mustaqil fikrlay oladigan, tahlil qilish va asosli qaror qabul qilish kompetensiyalariga ega shaxsni shakllantirish zarurati asoslab beriladi. Adabiyotlar tahlili asosida konstruktivistik pedagogika vakillari — Jean Piaget, Lev Vygotsky va John Dewey qarashlari hamda milliy pedagogika namoyandalarining ilmiy yondashuvlari tahlil qilinadi.
Maqolada tanqidiy fikrlashni rivojlantirishning uch bosqichli modeli (chaqiriq – tushunish – mulohaza) metodologik asos sifatida ishlab chiqilib, uning motivatsion, kognitiv-tahliliy va refleksiv komponentlari tizimlashtiriladi. Natijalar maktabgacha ta’lim jarayonida bilimni tayyor shaklda berishdan ko‘ra, muammoli vaziyatlar, savol-javob metodlari va hamkorlikdagi faoliyatni tashkil etish samaraliroq ekanligini ko‘rsatadi. Tadqiqot yakunida tanqidiy fikrlash texnologiyasini tizimli qo‘llash bolalarning intellektual faolligini oshirishi va ularni keyingi ta’lim bosqichlariga puxta tayyorlashga xizmat qilishi xulosa qilinadi