EKSTREMAL BOZOR TUZILMASI QIYOSIY TAHLILI
Keywords:
mukammal raqobat, monopoliya, ekstremal bozor tuzilmalari, narx belgilash, marjinal daromad, ijtimoiy yo‘qotish, iqtisodiy samaradorlik.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada iqtisodiyot nazariyasidagi ikki ekstremal bozor tuzilmasi – mukammal raqobat va monopoliya – qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida mazkur tuzilmalarning nazariy asoslari, asosiy belgilari, narx va ishlab chiqarish hajmini shakllantirish mexanizmlari o‘rganildi. Mukammal raqobat sharoitida firmaning qisqa va uzoq muddatli muvozanati, monopoliyada marjinal daromad va narx o‘rtasidagi farq, shuningdek monopol hokimiyatning ijtimoiy yo‘qotishlari ilmiy asosda baholandi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, mukammal raqobat resurslarning optimal taqsimlanishini ta’minlasa-da, real iqtisodiyotda deyarli uchramaydi; monopoliya esa samarasizlikka olib kelishi bilan birga, miqyos samarasi va innovatsiyalar uchun rag‘bat bo‘lishi mumkin. Ushbu ikki model iqtisodiy tahlilda muhim etalon vazifasini bajaradi. Tadqiqotda qiyosiy va tizimli tahlil usullari qo‘llanilgan bo‘lib, natijalar bozor tuzilmalarini o‘rganishda nazariy asos sifatida xizmat qiladi.
