MA’NAVIY MEROSNI O‘RGANISHDA FALSAFIY YONDASHUV
Keywords:
ma’naviy meros, falsafiy yondashuv, tasavvuf, mashoyixlar, axloqiy tarbiya, komil inson, Al-G‘azoliy, Naqshbandiya, ruhiy kamolot, gnoseologiya, zamonaviy ta’lim.Abstract
Ushbu maqolada ma’naviy merosni anglash va tadqiq etishda falsafiy metodologiyaning ahamiyati, xususan, islomiy tasavvuf an’analari misolida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda ruhiy tarbiya jarayonida mashoyixlarning axloqiy ta’limotlari shunchaki tarixiy yodgorlik emas, balki inson shaxsini transformatsiya qiluvchi jonli falsafiy tizim ekanligi asoslab berilgan.
Maqolada tasavvufning ilmiy-ta’limiy jihatlari, xususan, "komil inson" g‘oyasi atrofida birlashgan ontologik va aksiyologik qarashlar tahlil qilinadi. Al-G‘azoliyning nafs psixologiyasi, Ibn Arabiyning borliq birligi haqidagi mushohadalari, Jaloliddin Rumiyning ishq falsafasi hamda Bahouddin Naqshbandning "ijtimoiy faol tasavvuf" (Dil ba yoru, dast ba kor) tamoyillari qiyosiy o‘rganilgan.
Muallif mashoyixlarning shogirdlarni tarbiyalashda qo‘llagan o‘ziga xos metodlari — suhbat, mujahada va zikr kabi usullarning zamonaviy pedagogika va psixologiya bilan mutanosib jihatlarini ochib beradi. Maqolaning xulosaviy qismida ushbu ma’naviy merosdan zamonaviy ta’lim tizimida yosh avlodni axloqiy-ruhiy jihatdan barkamil, globallashuv xavflariga chidamli va milliy o‘zligini anglagan shaxs sifatida shakllantirishda foydalanishning amaliy imkoniyatlari va nazariy asoslari yoritilgan.
