JIGAR XASTALIKLARIDA ORGANIZMDA KUZATILADIGAN BIOKIMYOVIY OʻZGARISHLAR
Keywords:
Jigar kasalliklari, gepatit, sirroz, ALT, AST, bilirubin, metabolizm, oqsil almashinuvi, lipid almashinuvi, detoksikatsiya, oksidlovchi stress, gipoproteinemiya, fermentlar, biokimyoviy ko‘rsatkichlar.Abstract
Mazkur maqolada jigar kasalliklari (gepatitlar, sirroz, steatoz va boshqa patologik holatlar)da organizmda yuzaga keladigan asosiy biokimyoviy o‘zgarishlar chuqur tahlil qilinadi. Jigar metabolizmning markaziy organi sifatida oqsil, uglevod, lipid almashinuvi hamda detoksikatsiya jarayonlarida muhim rol o‘ynaydi. Uning funksional buzilishlari natijasida qonda fermentlar faolligining oshishi (ALT, AST, ALP), bilirubin almashinuvining buzilishi, gipoproteinemiya, dislipidemiya va azot almashinuvi buzilishlari yuzaga keladi. Shuningdek, oksidlovchi stress, antioksidant tizimning susayishi va endogen toksinlarning to‘planishi jigar yetishmovchiligi patogenezida muhim o‘rin tutadi. Maqolada ushbu o‘zgarishlarning molekulyar mexanizmlari, diagnostik biomarkerlar va klinik ahamiyati keng yoritilgan.
