GIPERTONIYA KASALLIGI 2 -tur QANDLI DIABET KASALLIGI BILAN KECHGANDA NEFROPROTEKTIV DAVONI MUVOFIQLASHTIRISH: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR
Keywords:
gipertoniya, 2-toifa qandli diabet, surunkali buyrak kasalligi, nefroproteksiya, SGLT2 ingibitorlari, finerenon, GLP-1 retseptorlari agonistlari, albuminuriyaAbstract
Ushbu maqola gipertoniya kasalligi, 2-toifa qandli diabet (2-TQD) va surunkali buyrak kasalligi (SBK) uchligi komorbid kechishida nefroprotektiv davoni muvofiqlashtirishning zamonaviy tamoyillariga bag'ishlangan. 2024-2026 yillarda o'tkazilgan yirik randomizatsiyalangan klinik tadqiqotlar (FIDELITY, DAPA-CKD, EMPA-KIDNEY, FLOW) asosida SGLT2 ingibitorlari, GLP-1 retseptorlari agonistlari, nonsteroid mineralokortikoid retseptorlari antagonistlari (finerenon) va aldosteron sintaza ingibitorlarining samaradorligi isbotlangan. Maqolada Yevropa Kardiologlar Jamiyati (ESC 2025), Yevropa Buyrak Assotsiatsiyasi (ERA 2025-2026) va KDIGO 2025-2026 yilgi yangilangan tavsiyalari tahlil qilinadi. Qon bosimining maqsadli darajasi (<130/80 mm Hg), albuminuriya va GFR darajasiga qarab dori tanlash algoritmlari, shuningdek, kombinatsiyalangan terapiyaning xavfsizlik masalalari (giperkalemiya, gipotoniya, ketoatsidoz xavfi) yoritilgan.