ARIMA MODELI ASOSIDA YAIM O‘SISH SUR’ATINI MODELLASHTIRISH VA PROGNOZLASH

Authors

  • Raximova Umida Ziyadullayevna Author
  • Ortiqov G‘anisher Xudoyberdi o‘g‘li Author

Keywords:

AR modeli, MA modeli, ARMA modeli, ARIMA modeli, vaqt qatori, prognozlash, stasionarlik, avtokorrelyatsiya, YAIM, inflyatsiya, ekonometrik tahlil

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada vaqt qatorlarini ekonometrik  modellashtirishning asosiy yo‘nalishlari  – AR, MA, ARMA va ARIMA modellarining nazariy va amaliy jihatlari chuqur o‘rganildi. Tadqiqot O‘zbekiston iqtisodiyotiga oid YAIM o‘sish sur’ati va inflyatsiya ko‘rsatkichlari asosida olib borildi. Vaqt qatorining stasionarligi, trend va tasodifiy komponentlari tahlil qilindi hamda mos model tanlash bosqichlari amalga oshirildi. Empirik natijalar ARIMA modeli nostasionar qatorlarni prognozlashda yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari iqtisodiy prognozlash va makroiqtisodiy siyosatni shakllantirishda muhim amaliy ahamiyat kasb etadi.

Author Biographies

  • Raximova Umida Ziyadullayevna

    Samarqand iqtisodiyot va servis instituti “Oliy

    Matematika” kafedrasi katta o‘qituvchisi

    E-mail: raximovaumida2018@gmail.com

  • Ortiqov G‘anisher Xudoyberdi o‘g‘li

    Samarqand iqtisodiyot va servis instituti

    iqtisodiyot fakulteti IK-524 guruh talabasi

    E-mail: ortikovganisher@gmail.com

     

Downloads

Published

2026-04-25

Issue

Vol. 48 No. 6 (2026): Modern education and development

Section

Articles