UYQU TANQISLIGINING PSIXOSOMATIK VA KLINIK OQIBATLARI
Keywords:
Uyqu tanqisligi, uyqu buzilishlari, psixosomatik oqibatlar, klinik oqibatlar, emotsional disbalans, stress, xavotir, kognitiv buzilishlar, sirkadiyal ritm, o‘smirlik davriAbstract
Bu maqolada uyqu tanqisligining psixosomatik hamda klinik oqibatlari ko’rib chiqiladi. Uyqu inson organizmida markaziy nerv tizimi, neyroendokrin balans, emotsional barqarorlik va kognitiv jarayon faoliyatini ta’minlovchi zarur fiziologik jarayonlardan biridir. Uyqu bardavomligi va uning sifatini buzilishi organizmning muvofiqlashuv mexanizmlarini zaiflashtirib, stressga sezuvchanlik, affektiv beqarorlik, xavotir, diqqat va xotira pasayishi kabi psixik o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi.Shu bilan bir qatorda uyqu tanqisligi yurak-qon tomir, metabolik, immun va vegetativ tizimlarda salbiy klinik o‘zgarishlarga sabab bo‘lishi mumkin. Maqolada uyqu sifatining pasayishi, psixosomatik namoyon bo‘lish mexanizmlari, ayniqsa o‘smirlik davrida ruhiy salomatlik bilan o‘zaro bog‘liqligi namoyon etiladi. Shuningdek, uyqu gigiyenasi, profilaktika va erta korreksiyaning ilmiy-amaliy ahamiyati tahlil qilinadi.
