MASOFADAN O‘QITISH SAMARADORLIGI: IJOBIY JIHATLAR VA MAVJUD KAMCHILIKLAR
Keywords:
masofaviy ta’lim, onlayn ta’lim, raqamli texnologiyalar, interaktiv o‘qitish, o‘quv samaradorligi, mustaqil ta’lim, motivatsiya, e-learning, mobil ta’lim (m-learning), virtual ta’lim muhiti, internet texnologiyalari, ta’lim sifati, innovatsion ta’lim, masofaviy platformalar, bilimni o‘zlashtirish, texnik muammolar, zamonaviy ta’lim tizimi.Abstract
Masofaviy ta’lim so‘nggi yillarda jahon ta’lim tizimida keskin rivojlandi. 2020-yilda pandemiya davrida 190 dan ortiq mamlakatlarda 1,6 milliardga yaqin o‘quvchi (taxminan 94%) onlayn ta’limga o‘tgan. 2025-yilga kelib global onlayn ta’lim bozori 400 milliard dollardan oshgani ushbu yo‘nalishning naqadar tez o‘sayotganini ko‘rsatadi. Bugungi kunda talabalarning 35–40 foizi kamida bitta onlayn kursda qatnashadi, ayrim davlatlarda bu ko‘rsatkich 50% dan yuqori. Qiziqarli jihati shundaki, o‘quvchilarning 70 foizi o‘z tezligida o‘rganishni asosiy afzallik deb biladi, onlayn ta’lim esa an’anaviy o‘qishga nisbatan 30–50% arzonroq bo‘lishi mumkin.Bugungi kunda Coursera yoki edX kabi platformalar orqali oddiy talaba Harvard yoki MIT kabi dunyoning eng nufuzli universitetlari kurslarini 90% arzonroq yoki mutlaqo bepul o‘rganish imkoniga ega.Dunyodagi eng yirik universitetlardan biri bo‘lgan Finlyandiya universitetlari tadqiqotiga ko‘ra, 2030-yilga borib oliy ta’limning kamida 50% qismi gibrid yoki to‘liq masofaviy shaklga o‘tishi kutilmoqda. Shu bilan birga, aniq muammolar ham mavjud: o‘quvchilarning 40% dan ortig‘i diqqatni jamlashda qiynaladi, 30% esa motivatsiya yetishmasligini bildiradi.
