ALGORITMIK TAFAKKURNING MATEMATIK MODELI VA UNI BLOKLI DASTURLASH MUHITLARIDA AMALGA OSHIRISH
Keywords:
Algoritmik fikrlash; Matematik model; Blokka asoslangan dasturlash; Scratch; Bloklangan; Hisoblash fikrlash; Rasmiylashtirish; Mantiqiy tuzilmalar; Ta'lim texnologiyasi; Vizual algoritmlar.Abstract
Ushbu maqolada algoritmik tafakkurning matematik modeli ishlab chiqilib, uning blokli dasturlash muhitlarida (Scratch va Blockly) texnologik jihatdan amalga oshirilish mexanizmi tahlil qilinadi. Tadqiqotda algoritm kirish ma’lumotlari, transformatsiya qoidalari, boshqaruv tuzilmalari va chiqish natijalaridan iborat bo‘lgan formal holat-o‘tish tizimi sifatida matematik modellashtiriladi. Taklif etilgan model asosida blokli dasturlash muhitlaridagi vizual konstruksiyalar va ularning matematik operatorlari o‘rtasidagi strukturaviy moslik aniqlanadi. Tadqiqot davomida algoritmik tuzilmalar grafik-nazariy yondashuv asosida tahlil qilinib, dastur murakkabligini baholash uchun maxsus strukturaviy ko‘rsatkichlar (tugunlar soni, qirralar zichligi, joylashish chuqurligi va tarmoqlanish koeffitsienti) taklif etiladi. Olingan natijalar blokli dasturlash muhitlari nafaqat o‘quv vositasi, balki algoritmik jarayonlarni matematik jihatdan formal tahlil qilish imkonini beruvchi texnologik tizim sifatida ham qaralishi mumkinligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari algoritmik tafakkurni rivojlantirishda matematik modellashtirish va vizual dasturlash texnologiyalarini integratsiya qilish uchun metodik va texnologik asos yaratadi.
