"METALLURGIYA JARAYONLARINI BOSHQARISHDA OPERATORNING KOGNITIV YUKLAMASINI OPTIMALLASHTIRISHNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Authors

  • Xudoyqulova Mohidil Odiljon qizi Author
  • Mustafayeva I.N Author
  • Mirzajonova S V Author

Keywords:

kognitiv yuklama; operator faoliyati; metallurgiya jarayonlari; inson omili; e’tibor; ishchi xotira; interfeys ergonomikasi

Abstract

Mazkur maqola metallurgiya jarayonlarini real vaqt rejimida boshqarishda operatorning kognitiv yuklamasini optimallashtirishning psixologik xususiyatlarini tahlil qiladi. Tadqiqot maqsadi inson omili tufayli yuzaga keladigan xatolar xavfini kamaytirish va qaror qabul qilish sifatini oshirish uchun operatorning e’tibor, ishchi xotira hamda vazifa almashinuvi jarayonlarini ergonomik axborot muhitiga moslashtirishdir. Metodologiya sifatida kognitiv vazifa tahlili, simulyatsion ssenariylar asosida laborator kuzatuv, NASA TLX va subyektiv ruhiy zo‘riqish shkalalari, shuningdek, ko‘z harakati ko‘rsatkichlari va reaksiyaga ketgan vaqt o‘lchovlari qo‘llandi. Ilmiy yangilik sifatida metallurgik boshqaruv pultlarida axborotni qatlamli taqdim etish, ogohlantirishlarni ustuvorlashtirish hamda avtomatlashtirish darajasini moslashuvchan sozlash operatorning kognitiv yuklamasini barqaror diapazonda ushlab turishini empirik ko‘rsatadigan integrativ model taklif etiladi.

Author Biographies

  • Xudoyqulova Mohidil Odiljon qizi

    Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti,Toshkent shahri; Metallurgiya kafedrasi 4/23- guruh 3-bosqich talabasi

  • Mustafayeva I.N

    TDTU  Psixolagiya kafedrasi katta oʻqtuvchosi

  • Mirzajonova S V

    Metalurgiya kafedrasi dotsenti

Downloads

Published

2026-05-05

Issue

Vol. 49 No. 3 (2026): Modern education and development

Section

Articles