BENFORD QONUNI: RAQAMLAR DUNYOSIDAGI YASHIRIN TARTIB VA UNING QO'LLANILISHI

Authors

  • Xurramov Yodgor Author

Keywords:

Benford qonuni, birinchi raqam qonuni, logarifmik taqsimot, significand, moliyaviy firibgarlik, stokastik jarayonlar, deterministik ketma-ketliklar.

Abstract

Ushbu maqolada Benford qonuni — ko'plab real hayotdagi ma'lumotlar to'plamlarida birinchi raqam taqsimotini tasvirlovchi logarifmik qonun — atroflicha tahlil qilinadi. Maqolada qonunning matematikaviy asosi, tarixiy kashfiyoti, stokastik va deterministik jarayonlardagi namoyon bo'lishi hamda moliya, soliq nazorati va raqamli kriminalistika kabi amaliy sohalardagi qo'llanilishi ko'rib chiqiladi. Arno Berger va Teodor Hill (2017) tomonidan nashr etilgan «Benford qonuni nima?» asari asosida tuzilgan mazkur tadqiqot qonunning universalligi va uning hali hal etilmagan muammolari haqida to'liq ma'lumot beradi.

Author Biography

  • Xurramov Yodgor

    1Toshkent irrigatsiya va qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti" milliy tadqiqotlar universiteti

    2Tashkent Perfect university
    yxurramov94@mail.ru

Published

2026-05-10