DERMATOGLIFIKA VA IRSIYAT
Keywords:
Dermatoglifika; barmoq izlari; irsiyat; genetik meros; irsiy kasalliklar; naqsh turlari; populyatsion tahlil; temperament; kognitiv qobiliyat; biyoindikatorlar; Turner sindromi; Downs sindromi; Klinefelter sindromi.Abstract
Ushbu maqolada dermatoglifika va irsiyat o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilinadi. Dermatoglifika inson barmoqlari, qo‘l va oyoq panjalari terisidagi chiziqlar, gorizont va vertikal naqshlar, bulg‘alashlar va uchburchaklar kabi strukturalarni o‘rganadigan fan bo‘lib, u orqali genetik meros, irsiy kasalliklar va shaxsiy xususiyatlarni aniqlash imkoniyati mavjud. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ota-onadan bolaga o‘tuvchi barmoq izlari naqshlari va ulardagi variantlar genetik omillar bilan bog‘liq bo‘lib, ayrim genetik kasalliklar (masalan, Downs sindromi, Turner sindromi, Klinefelter sindromi) bilan o‘ziga xos dermatoglifik belgilar aniqlanadi. Shuningdek, dermatoglifik indikatorlar irsiy temperament, xulq-atvor va kognitiv qobiliyatlarni baholashda yordamchi vosita sifatida qo‘llanilishi mumkin. Maqolada turli populyatsiyalar bo‘yicha olingan barmoq izlari statistik tahlili, naqsh turlari va ularning genetik asoslari muhokama qilinadi, shuningdek, irsiy kasalliklarni tashxislash va ilmiy tadqiqotlarda dermatoglifikaning ahamiyati ta’kidlanadi.
