TA’LIM JARAYONIDA TALABALARNING TAHLILIY FIKRLASH QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI
Keywords:
tahliliy fikrlash, tanqidiy fikrlash, konstruktivizm, metakognitiv yondashuv, faol ta’lim, pedagogik texnologiyalar, muammoli ta’lim, mustaqil izlanish, intellektual rivojlanish, o‘quv jarayoni.Abstract
Ta’lim jarayonida talabalarning tahliliy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish zamonaviy pedagogikaning ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Tahliliy fikrlash — bu ma’lumotni tahlil qilish, solishtirish, sabab–oqibat bog‘liqliklarini aniqlash, asosli xulosa chiqarish va qaror qabul qilish jarayonidir. Mazkur yondashuv ta’limni faollashtiruvchi metodlar, muammoli vaziyatlar yaratish, mustaqil izlanish topshiriqlari, muloqot va munozara texnikalaridan foydalanish orqali shakllanadi. Analitik faoliyat talabaning intellektual salohiyatini oshiradi, fanlarni chuqurroq o‘zlashtirishga yordam beradi hamda amaliy vazifalarni mustaqil hal etish kompetensiyalarini rivojlantiradi. Tahliliy fikrlashning nazariy asoslari konstruktivizm, faol ta’lim nazariyasi, metakognitiv yondashuv va tanqidiy fikrlash texnologiyalariga tayanadi. Ushbu nazariy qarashlar talabaning fikrlash jarayonini faollashtirish, ilmiy izlanish ko‘nikmalarini mustahkamlash va ijodiy-intellektual rivojlanishni qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi.
