TALAB VA TAKLIF ELASTIKLIGI KOʻRA SOLIQ YUKINI HISOBLASH
Keywords:
Soliq yuki, iqtisodiy yuk, qonuniy yuk, talab elastikligi, taklif elastikligi, narx elastikligi, soliq xanjari, xaridor narxi, sotuvchi narxi, muvozanat narx, soliq daromadi, iqtisodiy yoʻqotish, oʻlik yoʻqotish, Ramsey qoidasi, aksiz soligʻi, mutlaqo noelastik talab, mutlaqo noelastik taklif, mutlaqo elastik talab, mutlaqo elastik taklif, soliqning oʻtishi, elastik talab, noelastik talab, soliq yukining taqsimlanishi, soliq yuki ulushi.Abstract
Ushbu ishda bozor iqtisodiyotining asosiy tushunchalaridan biri bo‘lgan soliq yukining taqsimlanishi (soliq yuki ) talab va taklif elastikligi nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Mavzuda soliq yukining iste’molchi va ishlab chiqaruvchilar o‘rtasida qanday taqsimlanishi, bunda talabning elastik yoki noelastik bo‘lishi, shuningdek taklifning elastiklik darajasi hal qiluvchi omil ekanligi yoritiladi.
Ishda soliq qo‘llanganda bozor muvozanatining o‘zgarishi, narxning iste’molchi va sotuvchi nuqtai nazaridan qanday shakllanishi hamda soliq natijasida yuzaga keladigan **o‘lik yo‘qotish (deadweight loss)**ning iqtisodiy mazmuni tushuntiriladi. Talab va taklif elastikligi koeffitsientlari asosida soliq yukining kim zimmasiga ko‘proq tushishini aniqlash bo‘yicha nazariy asoslar, grafik talqin, hamda amaliy misollar keltiriladi.
