Modern education and development -The journal is directed to the publication of scientific, methodical, methodical and artistic articles and theses related to the fields of science
TA’LIMNI TABAQALASHTIRISH YO‘LLARI VA USULLARI.TABAQALASHTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI
Ushbu ishda ta’limni tabaqalashtirishning nazariy asoslari, uning mazmuni, maqsadi va amaliy qo‘llash imkoniyatlari yoritiladi. Tabaqalashtirilgan ta’lim o‘quvchilarning individual imkoniyatlari, qiziqishlari, bilim darajasi va o‘zlashtirish sur’atlarini hisobga olgan holda ta’lim jarayonini tashkil etish metodidir. Mazkur yondashuv o‘quvchilarning shaxsiy rivojlanishini qo‘llab-quvvatlaydi, har bir bolaning potensialini ochishga yordam beradi hamda ta’lim samaradorligini oshiradi. Tadqiqotda tabaqalashtirishning psixologik-pedagogik asoslari, o‘quvchilarning individual farqlari, moslashtirilgan o‘qitish strategiyalari, differensial yondashuvning afzalliklari, uni amalga oshirishda qo‘llaniladigan metod va vositalar haqida ilmiy nazariyalar tahlil qilinadi. Shuningdek, ta’limni tabaqalashtirishning o‘quv jarayoniga ta’siri, o‘qituvchi faoliyatida tutgan o‘rni va pedagogik jarayonni optimallashtirishdagi ahamiyati umumlashtirilgan
tabaqalashtirilgan ta’lim, differensial yondashuv, individual rivojlanish, o‘quvchi qobiliyati, o‘zlashtirish darajasi, pedagogik strategiya, moslashtirilgan o‘qitish, innovatsion metodlar, o‘quv jarayoni samaradorligi, pedagogik texnologiya
PEDAGOGIK MULOQOT MADANIYATINI RIVOJLANTIRISHDA TRENINGLARDAN FOYDALANISHNING NAZARIY VA AMALIY AHAMIYATI
Ushbu ishda pedagogik muloqot madaniyatini rivojlantirish jarayonida treninglardan foydalanishning nazariy va amaliy ahamiyati yoritiladi. Trening texnologiyalari hozirgi zamon pedagogikasida o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi samarali kommunikatsiyani shakllantirish, o‘zaro hurmat, ishonch, tinglash ko‘nikmalari hamda pedagogik empatiyani rivojlantirishning eng ta’sirchan usullaridan biri sifatida qaraladi. Tadqiqotda treninglarning nazariy asoslari, ya’ni shaxslararo muloqot psixologiyasi, kommunikativ kompetensiya, interfaol usullar va tajribaga asoslangan ta’lim konsepsiyalari tahlil qilinadi. Shuningdek, treninglarning amaliy ahamiyati sifatida pedagoglarning muloqot madaniyati, nutq odobi, konfliktlarni konstruktiv boshqarish, pedagogik vaziyatlarda tezkor qaror qabul qilish, o‘quvchilar bilan ijobiy munosabat o‘rnatish kabi ko‘nikmalarning shakllanishiga qo‘shadigan hissasi ochib beriladi. Ishda treninglarning real ta’lim jarayonida qo‘llanishi, ularning bosqichlari, samaradorlik mezonlari va amaliy natijalari haqida umumiy xulosalar berilib, pedagogik muloqot madaniyatini yuksaltirishda treninglarning muhim o‘rni asoslanadi
pedagogik muloqot, muloqot madaniyati, trening, kommunikativ kompetensiya, pedagogik texnologiya, interfaol metodlar, pedagogik qobiliyatlar, empatiya, samarali muloqot, shaxslararo munosabatlar
BOSHLANG'ICH SINF MATEMATIKA DARSLARIDA INTERFAOL METODLARDAN FOYDALANISHNING AVZALLIKLARI
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf matematika darslarida interfaol metodlardan foydalanishning pedagogik, psixologik va amaliy afzalliklari yoritiladi. Interfaol yondashuvlar o‘quvchilarni dars jarayonining faol ishtirokchisiga aylantirib, mustaqil fikrlash, mantiqiy xulosa chiqarish, muammoni hal etish, jamoada ishlash va ijodiy yondashuv kabi kompetensiyalarni shakllantiradi. Matematika fanining murakkab mavzularini tushuntirishda “Aqliy hujum”, “Baliq skeleti”, “Insert”, “Klaster”, “Juftlikda ishlash”, “Guruhlar bilan ishlash”, “Bitta stol – bitta fikr” kabi interfaol metodlardan foydalanish darsni jonlantiradi, o‘quvchilarda qiziqish uyg‘otadi hamda mavzuni chuqurroq o‘zlashtirishga yordam beradi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, interfaol metodlar qo‘llangan darslarda o‘quvchilar matematik tushunchalarni amaliy faoliyat orqali o‘zlashtiradi, bu esa bilimning barqarorligi va mustahkamligini ta’minlaydi. Shuningdek, interfaol metodlar boshlang‘ich yoshdagi bolalarning psixologik xususiyatlariga mos bo‘lib, ularning diqqatini jamlash, xotirasini rivojlantirish va matematik savodxonligini oshirishda samarali vosita hisoblanadi. Ushbu maqola boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilari, metodistlar va tadqiqotchilar uchun amaliy tavsiyalarni beradi
.Boshlang‘ich ta’lim, matematika, interfaol metodlar, o‘quv jarayoni, mantiqiy fikrlash, kompetensiya, guruhli ish, aqliy hujum, klaster, innovatsion texnologiyalar, pedagogik yondashuv
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARI TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISHDA INNOVATSION YONDASHUVLARNING NAZARIY ASOSLARI
Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari tayyorgarligini takomillashtirishda innovatsion yondashuvlarning nazariy asoslari zamonaviy pedagogika rivojining muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Maktab ta’limi jarayonida o‘quvchining tafakkuri, qiziqishi, ijodkorligi va mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishda o‘qituvchining kasbiy mahorati va bilim darajasi hal qiluvchi omildir. Shu bois o‘qituvchilarni tayyorlash tizimiga innovatsion pedagogik texnologiyalarni joriy etish, ularning nazariy asoslarini ilmiy jihatdan tahlil qilish va amaliyotda qo‘llash mexanizmlarini ishlab chiqish zarurati ortib bormoqda. Innovatsion yondashuvlar o‘qituvchining dars jarayonini tashkil etish bo‘yicha kreativ g‘oyalar yaratish, interfaol metodlardan foydalanish, raqamli ta’lim vositalarini samarali qo‘llash, o‘quvchilarning o‘quv faoliyatini differensial va individual rivojlantirishga imkon beradi. Shuningdek, bunday yondashuvlar pedagoglarning kasbiy kompetentligini oshirish, reflektiv fikrlashini rivojlantirish, ta’lim sifatini monitoring qilish va baholashda zamonaviy mezonlardan foydalanishni taqozo etadi. Mavzuning nazariy asoslari innovatsion pedagogika, konstruktivizm, kompetensiyaga asoslangan ta’lim, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, raqamli pedagogika kabi konsepsiyalar bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, o‘qituvchi tayyorgarligini takomillashtirishning ilmiy-metodik yondashuvlarini belgilab beradi
Boshlang‘ich ta’lim, innovatsion yondashuv, o‘qituvchi tayyorgarligi, pedagogik texnologiyalar, kompetensiya, konstruktivizm, raqamli pedagogika, kasbiy rivojlanish, interfaol metodlar, ta’lim sifati, metodik tayyorgarlik, kreativlik, pedagogik innovatsiya
СТРАТЕГИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ КОМПЕТЕНЦИЙ 4С В СОВРЕМЕННОЙ ПЕДАГОГИЧЕСКОЙ СИСТЕМЕ
В данной статье анализируются роль и значение навыков 4К (критическое мышление, коммуникация, сотрудничество и креативность), которые признаны ключевыми компетенциями XXI века в современной системе образования. Обосновывается важность этих навыков для подготовки молодого поколения к успешной жизни в условиях глобализации, стремительного развития технологий и социально-экономических изменений. Рассматриваются пути интеграции навыков 4К в образовательный процесс, методы обучения и изменения в системе оценивания. Также подчеркиваются возможности развития у учащихся самостоятельного мышления, способности к решению проблем, навыков работы в команде и творческого потенциала посредством формирования данных компетенций
Cовременное образование, навыки 4К, критическое мышление, коммуникация, сотрудничество, креативность, навыки XXI века, образовательный процесс, методы обучения, оценивание
DOR-UT TILOVAT MAJMUSINING TARIXIY QIYMAT VA DOLZARB MUAMMOLAR
Mazkur maqola Oʻzbekistonning Shahrisabz shahrida joylashgan “Dor-ut Tilovat” majmuasining tarixiy, madaniy va ilmiy ahamiyatini chuqur tadqiq etishga qaratilgan. Unda mazkur meʼmoriy majmuaning shakllanishi, uning diniy-maʼnaviy hayotdagi roli, ilm-fan va madaniyatga taʼsiri, epigrafik va arxitektura jihatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada majmuaning dolzarb muammolari – restavratsiyadagi kamchiliklar, raqamlashtirishning sustligi, ilmiy tadqiqotlar yetishmovchiligi, va ziyorat turizmidagi tizimlilik yo‘qligi kabi masalalar yoritilgan
O‘zbekcha: Dor-ut Tilovat, Shahrisabz, islomiy ilm, epigrafika, arxitektura, ziyorat turizmi, restavratsiya, madaniy meros, ilmiy muammo
SOPOL SAN’ATINING ILDIZLARI VA TARAQQIYOTI
Ushbu maqolada asosan, sopol san’atining ildizlari, taraqqiyoti VI-V ming yilliklardan, XIV-XVI asrlargacha bo’lgan davrlarda sopol san’ati haqida ma’lumotlar keltirilgan
Sopol, Iroq va Tegr hududlari, loy, sopolchilik, cho’llar, hayvonlar, qushlar, naqsh, temir, qog’oz, yog’och, kulol g’ildiragi, xumlar, chiroqlar, haykalchalar va ibodatxonalar, Neolit davri manzilgohlari, Toshkent vohasi, Qashqadaryo va Zarafshon vodiylari
MUZEYDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA ETNOGRAFIK EKSPOZITSIYA TASHKIL ETISH
Mazkur maqolada muzeylarda zamonaviy texnologik usullarda etnografik ekspozitsiya tashkil etishning asosiy tamoyillari, yo‘nalishlari va innovatsion yondashuvlari tahlil qilinadi. Etnografik merosni saqlash, sahnalashtirilgan ekspozitsiya yaratish, raqamli texnologiyalarni qo‘llash va interaktiv taqdimotlar orqali tomoshabinga yaqinlashtirishning samarali usullari ko‘rsatiladi. Shuningdek, ekspozitsiya dizaynida ilmiylik, badiiylik va milliy identitet masalalari ham yoritiladi
etnografiya, muzey, ekspozitsiya, raqamli texnologiyalar, madaniy meros, interaktivlik, milliy qadriyatlar, sahnalashtirilgan ekspozitsiya
DOR-US SAODAT MAJMUASI – AMIR TEMUR DAVRINING TARIXIY-MADANIY YODGORLIGI
Mazkur maqolada Shahrisabz shahridagi mashhur tarixiy obida — Dor-us Saodat majmuasining yaratilish tarixi, me’moriy xususiyatlari, siyosiy ahamiyati, tarixiy qadriyatlari va zamonaviy holati ilmiy jihatdan chuqur tahlil etilgan. Amir Temurning shaxsiyati, uning oila a’zolariga bo‘lgan munosabati va bu majmua orqali ko‘zlangan maqsadlar tarixiy manbalar asosida ochib beriladi. Shuningdek, majmuaning hozirgi kundagi saqlanish darajasi va ilmiy-tadqiqotlar holati haqida fikr yuritiladi
Dor-us Saodat, Shahrisabz, Amir Temur, maqbara, Temuriylar, me’moriy obida, tarixiy meros
O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA PRAGMATIK BIRLIKLARNING NUTQ JARAYONIDAGI FUNKSIONAL XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada o‘zbek tilshunosligida pragmatik birliklarning nutq jarayonidagi o‘rni va ularning kommunikativ samaradorlikka ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Pragmatika — nutqning mohiyatini, ma’no ortidagi niyat, kontekst, vaziyat, suhbatdoshlar o‘rtasidagi munosabat va ijtimoiy omillarni o‘rganadigan lingvistik yo‘nalish sifatida izohlanadi. Maqolada pragmatik birliklar tarkibiga kiruvchi deiktik vositalar, nutq aktlari, nutq etiketi, presuppozitsiya, implikatura kabi unsurlar alohida ko‘rib chiqiladi hamda ularning mazmunni anglashdagi ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, hozirgi o‘zbek tili nutq amaliyotida pragmatik birliklarning qo‘llanish darajasi, ularning ijtimoiy-madaniy muhit bilan bog‘liqligi, o‘quvchilarda pragmatik kompetensiyani shakllantirishning ahamiyati ham ochib berilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, pragmatik birliklarning to‘g‘ri qo‘llanishi nafaqat nutq mazmunining aniq yetkazilishiga, balki muloqot jarayonining madaniy va psixologik barqarorligiga ham xizmat qiladi. Maqola yakunida o‘zbek tilini o‘qitishda pragmatik yondashuvdan foydalanish bo‘yicha amaliy takliflar keltirilgan
Pragmatika, nutq akti, deiksis, nutq etiketi, presuppozitsiya, implikatura, kommunikativ kompetensiya, kontekst.
KREATIV FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHDA MAXSUS TRENINGLARNING SAMARADORLIGI: TEST NATIJALARINING TAHLILI
Ushbu maqolada talabalarda kreativ fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan maxsus treninglarning samaradorligi o‘rganildi. Tadqiqot davomida trening oldi va treningdan keyingi test natijalari taqqoslab tahlil qilindi. Torrens testlari, assotsiativ mashqlar va divergent fikrlash topshiriqlari orqali talabalar fikrlash faolligi, original g‘oya yaratish qobiliyati va elastik tafakkur darajalari baholandi. Natijalar trening jarayoni ijodkorlikning sezilarli o‘sishiga, noodatiy yechim topish ko‘nikmalarining rivojlanishiga va tashabbuskorlikning kuchayishiga sabab bo‘lganini ko‘rsatdi. Maqolada trening mazmuni, psixologik mashqlar, metodlar, statistika va tahliliy xulosalar keng yoritilgan
kreativ fikrlash, trening, test natijalari, divergent fikrlash, ijodkorlik, psixologik metod, assotsiatsiya, tahlil
O‘QUVCHILARNING SOG‘LIG‘INI MUSTAHKAMLASHDA SINFDAN TASHQARI FAOLIYATLARNI MODERNIZATSIYA QILISH USULLARI
Ushbu maqola zamonaviy ta'lim sharoitida o'quvchilarning sog'lig'ini mustahkamlash maqsadida sinfdan tashqari faoliyatlarni modernizatsiya qilish usullarini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda individual yondashuv, texnologik innovatsiyalar, integratsiyalashgan yondashuv va ijtimoiy loyihalash kabi modernizatsiya usullari qo'llanilib, ularning o'quvchilarning jismoniy, ruhiy va ijtimoiy salomatligiga ta'siri tahlil qilingan. Maqolada sinfdan tashqari faoliyatlarni zamonaviy talablar asosida qayta shakllantirish orqali o'quvchilarning umumiy rivojlanishiga ijobiy ta'sir ko'rsatish imkoniyatlari o'rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, modernizatsiya qilingan sinfdan tashqari faoliyatlar nafaqat o'quvchilarning jismoniy salomatligini, balki ularning psixologik barqarorligi va ijtimoiy moslashuvchanligini ham sezilarli darajada yaxshilaydi
sinfdan tashqari faoliyat, sog'lomlashtirish, modernizatsiya, jismoniy tarbiya, innovatsion usullar, o'quvchilar salomatligi
BASKETBOL O‘YIN TEXNIKASINING PEDAGOGIK ASOSLARI VA MAKTAB DARSLARIDAGI AHAMIYATI
Ushbu maqolada maktabda basketbol darslarida o‘yin texnikasini o‘rgatishning pedagogik asoslari, texnik harakatlarning tarkibiy qismlari va ularni yosh xususiyatlariga mos ravishda bosqichma-bosqich o‘rgatishning ilmiy-metodik yondashuvlari yoritilgan. Basketbol darslarining ta’limiy, tarbiyaviy va sog‘lomlashtiruvchi ahamiyati tahlil qilinib, o‘quvchilarda jamoaviylik, harakat koordinatsiyasi, tezkor qaror qabul qilish va o‘zini boshqarish ko‘nikmalarining shakllanishiga ta’siri asoslab berilgan. Tadqiqotdan maqsad — maktab o‘quvchilarida basketbol texnikasi bo‘yicha barqaror va izchil ko‘nikmalarni rivojlantirish uchun samarali pedagogik yondashuvlarni ishlab chiqish va amaliyotga tadbiq etishdan iborat
basketbol, o‘yin texnikasi, jismoniy tarbiya, maktab ta’limi, texnik ko‘nikma, dribling, uzatma, yosh xususiyatlari, pedagogik yondashuv, jamoaviylik, koordinatsiya
OʻZBEKISTONDA IJTIMOIY PEDAGOGIKANING PAYDO BOʻLISHI, MAʼDANIY-TARIXIY IJTIMOIY-HUQUQIY SHART-SHAROITLARI
Ushbu ishda Oʻzbekistonda ijtimoiy pedagogikaning shakllanishi va rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatgan ma’naviy-madaniy, tarixiy hamda ijtimoiy-huquqiy omillar yoritilgan. Mustaqillikdan keyingi davrda jamiyatning ijtimoiy tuzilmasi, ta’lim tizimidagi islohotlar, oilani qo‘llab-quvvatlash siyosati, yoshlar tarbiyasi va ma’naviy-ma’rifiy ishlarning davlat darajasida ustuvor yo‘nalish sifatida belgilanishi ijtimoiy pedagogika fanining shakllanishiga asos bo‘lgani ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, qadimgi Sharq tarbiya merosi, jadidchilik harakati, mahalla institutining tarixiy o‘rni kabi madaniy hamda milliy qadriyatlar ijtimoiy pedagogikaning nazariy poydevorini tashkil etgani tahlil qilingan. Ishda O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi, “Yoshlar siyosati to‘g‘risida”gi Qonun kabi hujjatlar ijtimoiy pedagogikaning huquqiy asosini mustahkamlab bergani ta’kidlangan. Natijada ijtimoiy pedagogikaning ilmiy yo‘nalish sifatida rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan tarixiy, madaniy va huquqiy shart-sharoitlar keng yoritib berilgan
ijtimoiy pedagogika, O‘zbekiston, ma’naviy-madaniy meros, tarixiy shart-sharoitlar, huquqiy asoslar, jadidchilik, mahalla instituti, ta’lim islohotlari, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi, ijtimoiy tarbiya, yoshlar siyosati, pedagogik meros, mustaqillik davri, tarbiya tizimi, ijtimoiy muhit
TIZIMLI SKLERODERMIYA VA YUVENIL DERMATOMIOZITNING BIRGALIKDA KECHISHI: KLINIK HOLAT
Yuvenil dermatomiozit (YDM) va tizimli sklerodermiya (TS) bolalik davridagi kam uchraydigan autoimmun kasalliklar sirasiga kiradi. Ularning birgalikda kechishi esa nihoyatda noyob holat sanaladi. Ushbu maqolada 12 yoshli o‘g‘il bolada YDM va TS birga rivojlangan klinik holat taqdim etiladi. Bemor tanasida allergik toshmalar, terida yarali tugunchalar, kontrakturalar, mushak og‘riqlari, kiloid chandiqlar va bo‘g‘imlarning qotishi bilan namoyon bo‘lgan. Laborator va instrumental tekshiruvlar orqali biriktiruvchi to‘qima aralash kasalligi tasdiqlangan. Kompleks immunosupressiv va simptomatik davo fonida bemor holati barqarorlashgan. Bu holat bolalarda mikst biriktiruvchi to‘qima kasalliklarini o‘z vaqtida aniqlash va kompleks yondashuvning muhimligini ko‘rsatadi
Tizimli sklerodermiya, yuvenil dermatomiozit, bolalar revmatologiyasi, biriktiruvchi to‘qima aralash kasalligi, kontraktura, immunosupressiv davolash
ILK YOSHDAGI BOLALAR BILAN ISHLASH METODIKASINING PREDMETI VA VAZIFASI
Ilk yoshdagi bolalar bilan ishlash metodikasining predmeti va vazifalari maktabgacha ta’lim tizimida sifatli pedagogik jarayonni tashkil etishda muhim o‘rin tutadi. Ushbu yo‘nalish bolalarning fiziologik, psixologik va ijtimoiy ehtiyojlarini chuqur o‘rganishga, ularning individual rivojlanish sur’atini inobatga olgan holda samarali tarbiyaviy va ta’limiy faoliyatni shakllantirishga qaratilgan. Metodikaning asosiy predmeti bolaning ilk yosh davrida shakllanadigan nutq, harakat, emotsional holat, ijtimoiy munosabat va tafakkur jarayonlarini ilmiy asosda rivojlantirish tamoyillaridan iborat. Vazifalari esa yoshi kichik bolalar bilan ishlashda innovatsion metodlar, o‘yin texnologiyalari, psixologik yondashuvlar hamda sog‘lomlashtirish jarayonlarini uyg‘unlashtirish orqali har tomonlama barkamol shaxs rivojiga xizmat qiladi. Mazkur metodika tarbiyachilar va mutaxassislar uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqishni ham nazarda tutadi
ilk yosh, metodika, rivojlanish, psixologiya, pedagogik jarayon, tarbiya, o‘yin texnologiyalari, innovatsion usullar
ABDURAHMON JOMIY TA’LIM VA TARBIYA HAQIDA
Ushbu mustaqil ish buyuk mutafakkir Abdurahmon Jomiyning ta’lim va tarbiya haqidagi qarashlarini o‘rganishga bag‘ishlanadi. Jomiy ilmni inson kamolotining asosiy mezoni deb bilib, tarbiyani esa ruhiy poklanish va axloqiy yetuklikka erishish yo‘li sifatida talqin qiladi. Asarda uning “Bahoriston”, “Haft avrang” va boshqa pedagogik mazmundagi asarlari tahlil qilinib, ularda aks etgan ustoz-shogird odobi, ilmning amal bilan uyg‘unligi, axloqiy fazilatlar va nafsni tarbiyalash tamoyillari yoritiladi. Shuningdek, Jomiyning ma’naviy merosi bugungi ta’lim jarayonidagi ahamiyati, yosh avlodni komil inson qilib tarbiyalashdagi o‘rni ko‘rsatib beriladi
Abdurahmon Jomiy, ta’lim, tarbiya, ilm-ma’rifat, axloq, nafs pokligi, ustoz-shogird an’anasi, ma’naviy kamolot, tasavvuf, “Bahoriston”, “Haft avrang”, pedagogik qarashlar, axloqiy tarbiya, ilm va amal birligi
IJTIMOIY SOLISHTIRISH FENOMENI VA UNING YOSHLAR O‘ZIGA BAHOSIGA TA’SIRI
Ushbu maqolada ijtimoiy solishtirish nazariyasi asosida shaxsning o‘zini boshqalar bilan taqqoslashi va buning natijasida yuzaga keladigan o‘zini past baholash muammosi psixologik tahlil qilinadi. Tadqiqotda Festingerning “Social Comparison Theory” konsepsiyasi, zamonaviy ijtimoiy tarmoqlar ta’siri va yoshlar orasida o‘ziga bo‘lgan salbiy munosabat sabablari o‘rganilgan. Maqola davomida ijtimoiy solishtirishning ijobiy va salbiy jihatlari, shuningdek, o‘ziga past baho paydo bo‘lishining oldini olish bo‘yicha psixologik tavsiyalar keltiriladi.
ijtimoiy solishtirish, o‘ziga baho, psixologik barqarorlik, shaxsiy ong, taqqoslash, o‘zini anglash
SHOX, SHOIR VA BUYUK SARKARDA ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBUR
Zahiriddin Muhammad Bobur O‘rta asr Sharq madaniyati, adabiyoti va she’riyatida o‘ziga xos o‘rin egallagan adib, shoir va olim bo‘lish bilan birga, yirik davlat arbobi va sarkarda sifatida tarixda iz qoldirgan. Bobur Hindistonda Boburiylar sulolasini barpo etib, davlat arbobi sifatida nom qozongan bo‘lsa, o‘zbek tilida yozilgan Boburnoma asari bilan jahon tarixshunosligi va adabiyotida ham muhim o‘rin tutadi. Ushbu maqolada uning hayoti, mohir sarkardaligi, vatanparvarligi va ijodiy merosi tahlil qilinadi.
Zahiriddin Muhammad Bobur, Boburnoma, shoir, sarkarda, Temuriylar sulolasi, Hindiston tarixi, Sharq adabiyoti, g‘azal, ruboiy, ilmiy meros.
ХАЛҚАРО ЮКЛАРНИ ТАШИШ БОЗОРИДА НАРХ СИЁСАТИНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 2024 йил 18 январдаги “Инвестиция, экспорт ва халқаро ҳамкорлик соҳаларда амалга оширилиши лозим бўлган устувор вазифалар юзасидан видеоселектор йиғилиши”да халқаро савдо-сотиқда, шу жумладан халқаро юк ташиш соҳасида рақобат муҳитини таъминлаш, эришилган ютуқлар ва мавжуд муаммоларга алоҳида тўхталиб ўтдилар.
Рак шейки матки – одно из самых распространённых гинекологических онкологических заболеваний среди женщин. Заболевание на ранних стадиях может не проявляться никакими симптомами, поэтому ранняя диагностика имеет особое значение. В данной статье рассмотрены причины рака шейки матки, факторы риска, клинические признаки, методы диагностики и способы лечения. Также освещены мероприятия по профилактике и скринингу. Статья предоставляет информацию о современных методах диагностики и лечения, а также подчёркивает их значимость для сохранения женского здоровья.
Рак шейки матки, онкология, гинекология, скрининг, профилактика, диагностика, лечение.
OZBEK XALQ PEDAGOGIKASI VA ISLOM TALIMOTIDA IJTIMOIY PEDAGOGIKA G OYALARI
Ushbu maqolada o’zbek xalqining asrlar davomida shakllangan tarbiyaviy an’analari va islom dinining insonparvarlik tamoyillari o'rtasidagi chuqur bog'liqlik tahlil qilingan. Tadqiqot xalq pedagogika si va islom ta’limotining jamiyatda shaxs shakllantirishdagi o’ziga xos yondashuvlarini. ularning za mo navi у ta'lim tizimidagi ahamiyatini ochib beradi. Maqolada milliy qadriyatlar va diniy ta’limot uyg'unligi asosida yetuk insonni taibiyalash yo’llari ko’rsatilgan. Abstract: This aiticle analyzes the deep connection between the educational traditions of the Uzbek people formed over centuries and the humanistic principles of Islam. The research reveals the unique approaches of folk pedagogy and Islamic teachings in personality formation in society, and their significance in the modem education system. The article demonstrates ways of educating a mature person based on the harmony of national values and religious teachings.
xalq pedagogikasi, islom ta’limoti, ijtimoiy tarbiya, milliy qadriyatlar, ma'naviyat, shaxs shakllanishi, oila tarbiyasi, axloqiy qadriyatlar
ABDUHALILOVA NAFISAXONNING FORTEPIANO SOZINING KELIB CHIQISHI VA IJRO MAHORATI
Men Abduhalilova Nafisaxon Abdulaziz qizi.Uzoq yillardan buyon shu sohada faoliyat yuritaman. Shu faoliyatim natijasida, o`quvchilarga fotepiano ijrosidagi tez va oson ijro usullari haqida ham tushunchalar berilgan. Ushbu maqolada men Fortepiano cholg`u asbobining tarixi hamda takomillashuvi haqida yoritilib berishga harakat qildim.
Klavisin, tor, mediator, monoxord, harrak, klaviatura, royal, klavitsimbal, chembalo, virdjinhel, diapazoni, quticha.
QOBUZ BAS ASBOBIDA IJRO QOIDALARI VA DARS O`TISH USLUBIYATI
Men Xo`jamberdiyeva Zuxraxon Shukurovna ko`p yillardan buyon maktab internatida faoliyat yuritaman meni shu darajaga Men bu maqolamda Qobuz bas asbobining kelib chiqish tarixi rivojlanish bosqichlarini yoritib berishga harakat qilaman. Qobuz bas asbobida ijro qoidalari va dars o`tish uslubiyati. Qisqacha ma`lumotga ega bo`lsangiz ham boshim ko`kka yetardi.Meni shu darajaga yetishimda ustozim Sayfutdinova Muyassarxon opani mehnatlari cheksiz. Ustozim ham ko`p yillar shu maktab internatida faoliyat yuritgan va juda ko`p yaxshi pedagoglarni hayotda o`z o`rniga ega inson qilib tarbiyalaganlar .Ustozim 1988-yil ish faoliyatini boshlaganlar ko`p yillar shu maktab internatida torli cholg`ular bo`limida samarali faoliyat yuritganlar. Shu bo`limni rivojlanishiga katta hissa qo`shganlar.
Tertsiya, interval, Qobuz – bas, applikatura, tenor, kvinta ,orkestrda, kontrabas, registr, tertsiya, sof ,ortirilgan, kvarta, rezanator, xalqchillik, konstruktorlarimiz
ABDUHALILOVA NAFISAXONNING FORTEPIANO SOZINING KELIB CHIQISHI VA O`RTA TA`LIM MAKTABLARIDAGI O`RNI
XO`R IJROCHILIGI VA ULARNI O`ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Men ko`p yillik o`z tajribamdan kelib chiqqan holda hozirgi yosh ijrochilarga shuni ma`lum qilaman. O`zbek musiqa san`ati turlaridan biri bo`lgan xo`r ijrochilik yo`nalishi boshqa san`at turlar singari o`zining boy tarixiy va o`ziga xos ijro uslubiga egadir. Mazkur maqolada xo`r ijrochiligi san`atining tarixiy, o`ziga xos xususiyatlari ijro yo`nalishlari va turlari haqida ma`lumotlar berilgan.
oktava, san`at, professional , ijrochilik ,Qadim, cherkov, organum, diskant, ijtimoiy- madaniy, a`kapella, soprano, diskan , alt xo`r, saprana ,alt ovozlari , tenir, bariton va bas.
IMMUNE SYSTEM REHABILITATION: PROBIOTICS, CYTOKINES, AND STRESS MANAGEMENT
This article examines strategies for rehabilitating the immune system, focusing on probiotics, cytokine regulation, and stress management. The study highlights how gut microbiota modulation, immune signaling pathways, and psychosocial interventions can enhance immune resilience. Evidence from clinical and preclinical studies suggests that combining dietary probiotics, targeted cytokine therapies, and stress reduction techniques improves immune function, reduces inflammation, and supports recovery from immunodeficiency. The findings underline the importance of an integrative approach addressing both biological and behavioral factors in immune system rehabilitation.¹
Immune system; rehabilitation; probiotics; cytokines; stress management; gut microbiota; inflammation; immune resilience; psychosocial interventions; immunomodulation.
This article examines the primary causes of foodborne illnesses, including bacterial, viral, parasitic, and chemical contamination. It also analyzes risk factors associated with improper food handling, storage, and preparation. The study emphasizes preventive strategies such as hygiene practices, food safety regulations, temperature control, and consumer education. By highlighting evidence-based prevention measures, the research aims to reduce the incidence of foodborne diseases, protect public health, and promote safe food consumption.¹
Food poisoning; foodborne illness; bacteria; viruses; chemical contamination; food hygiene; prevention; public health; food safety; temperature control; consumer awareness.
TECHNOLOGICAL SAFETY IN CHEMICAL INDUSTRY PROCESSES
This article explores technological safety in chemical industry processes, focusing on risk assessment, accident prevention, and safety management systems. The study examines modern safety technologies, including process control systems, hazard monitoring sensors, chemical risk assessment methods, emergency shutdown mechanisms, and personal protective equipment. By analyzing historical industrial accidents and current safety standards, the research emphasizes the importance of integrating technical, organizational, and human factors to minimize hazards, ensure worker safety, and prevent environmental contamination. The findings highlight that proactive safety measures, combined with advanced monitoring and automation technologies, are critical for sustainable and secure chemical production.¹
Chemical industry; process safety; hazard assessment; risk management; industrial automation; safety sensors; emergency shutdown; occupational safety; environmental protection; accident prevention; process control systems.