Modern education and development -The journal is directed to the publication of scientific, methodical, methodical and artistic articles and theses related to the fields of science
ZIRA O‘SIMLIGINING AN’ANAVIY TIBBIYOTDAGI O‘RNI VA ZAMONAVIY FARMAKOLOGIK TADQIQOTLAR
Cuminum cyminum L. — oddiy zira Osiyo va O‘rta yer dengizi mintaqalarida qadimdan ziravor va dorivor o‘simlik sifatida keng qo‘llanib kelinadi. An’anaviy tibbiyotda u asosan oshqozon-ichak faoliyatini yaxshilash, meteorizmni kamaytirish hamda umumiy sog‘liqni mustahkamlash maqsadida ishlatilgan. Hozirgi kunda tabiiy davolash vositalariga bo‘lgan ehtiyojning ortib borishi zira o‘simligining biologik va farmakologik xususiyatlarini ilmiy jihatdan chuqur o‘rganishni dolzarb masalaga aylantirmoqda. Mazkur tadqiqotning asosiy maqsadi oddiy ziraning an’anaviy qo‘llanilishi bilan zamonaviy ilmiy tadqiqotlar natijalari o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlashdan iborat. Tadqiqot adabiyot manbalarini tahlil qilish hamda laboratoriya tadqiqotlari natijalariga tayangan holda olib borildi. Olingan natijalar zira o‘simligining antioksidant, antibakterial va yallig‘lanishga qarshi xususiyatlarga ega ekanligini ko‘rsatdi. Tadqiqot davomida an’anaviy qo‘llanilish shakllari bilan zamonaviy ilmiy dalillar o‘rtasida muayyan moslik mavjudligi aniqlandi. Olingan natijalar zira asosida farmatsevtik preparatlar ishlab chiqish va sog‘liqni saqlash amaliyotida qo‘llash imkoniyatlari mavjudligini ko‘rsatadi. Shuningdek, ushbu ishda ziraning istiqbolli ilmiy tadqiqot yo‘nalishlari belgilab berildi.
Cumin cuminum L, flavonoid, shizokarp, efir moylari, antioksidant, antidiabetik, kuminaldegid.
ARTERIAL BOSIMNI NEYRO-GUMORAL BOSHQARISH MEXANIZMI
Ushbu maqolada arterial bosimni neyro-gumoral boshqarish mexanizmlarining fiziologik asoslari, ularning o’zaro bog’liqligi hamda organizm gomeositazini ta’minlashdagi ahamiyati yoritilgan. Arterial bosim yurak-qon tomir tizimining muhim funksional ko’rsatkichi bo’lib, uning doimiyligi murakkab reflektor va gormonal mexanizmlar orqali saqlanadi . Maqolada qisqa muddatli regulyatsiyada ishtirok etuvchi baroretseptorlar , xemorepseptorlar va markaziy nerv tizimining roli, ayniqsa simpatik va parasimpatik asab tizimining gemodinamik ko’rsatkichlarga ta’siri ilmiy asosda tahlil qilingan. Shuningdek, uzoq muddatli boshqaruv mexanizmlarida buyraklarning ekskretor funksiyasi, renin-angiotenzin-aldosteron tizimi, vazopressin va boshqa biologik faol moddalarning arterial bosimni barqarorlashtirishdagi ahamiyati ko’rib chiqilgan. Arterial bosimning fiziologik me’yordan og’ishi natijasida yuzaga keladigan patologik holatlar , xususan, arterial gipertoniya rivojlanish mexanizmlari ham tahlil etilgan. Mazkur maqola arterial bosim regulyatsiyasining nazariy asoslarini chuqur o’rganish , klinik fikrlashni shakllantirish hamda yurak-qon tomir kasalliklarining oldini olishda fiziologik bilimlarning amaliy ahamiyatini ochib berishga qaratilgan.
Arterial bosim , neyro-gumoral regulyatsiya , baroretseptor refleksi , xemorepseptorlar , simpatik asab tizimi , parasimpatik asb tizimi, renin-angiotenzin-aldosteron tizimi , vazopressin, buyrak regulyatsiyasi , yurak-qon tomir tizimi , gemodinamika , gomeostaz, arterial gipertoniya , perifik qarshilik , yurak chiqish hajmi.
СОВРЕМЕННЫЕ ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ТЕХНОЛОГИИ В МЕДИЦИНСКОМ ОБРАЗОВАНИИ: ИНТЕГРАЦИЯ МЕТОДИКИ И ПРАКТИКИ
В данной статье освещены вопросы применения современных педагогических технологий в высших медицинских учебных заведениях, в частности, на примере дисциплины судебной медицины рассмотрены особенности методических подходов. Проанализированы интерактивные методы в образовательном процессе, занятия, направленные на формирование практических навыков, и их эффективность.
медицинское образование, педагогические технологии, методика, судебная медицина, интерактивные методы, практические навыки.
TIBBIY TA'LIMDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR: METODIKA VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI
Mazkur maqolada tibbiy oliy ta'lim muassasalarida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo'llash masalalari, xususan, sud tibbiyoti fani misolida metodik yondashuvlarning o'ziga xos jihatlari yoritilgan. Ta'lim jarayonida interaktiv usullar, amaliy ko'nikmalarni shakllantirishga yo'naltirilgan mashg'ulotlar va ularning samaradorligi tahlil qilingan
tibbiy ta'lim, pedagogik texnologiyalar, metodika, sud tibbiyoti, interaktiv usullar, amaliy ko'nikmalar.
CONTENT AND LANGUAGE INTEGRATED LEARNING (CLIL): A TRANSFORMATIVE APPROACH IN CONTEMPORARY EDUCATION
Content and Language Integrated Learning (CLIL) has gained recognition as an innovative educational approach that integrates subject content with foreign language instruction. Unlike traditional language teaching, CLIL promotes the simultaneous development of academic knowledge and linguistic competence. This article examines the theoretical foundations of CLIL, its pedagogical benefits, and challenges in implementation. Drawing on established research, the study argues that CLIL fosters cognitive development, learner motivation, and intercultural awareness. However, successful implementation requires well-trained teachers, appropriate materials, and institutional support. The findings suggest that CLIL represents a sustainable and effective model for modern multilingual education systems.
CLIL, bilingual education, language acquisition, pedagogy, integrated learning
THE POWER OF SILENCE IN ENGLISH LANGUAGE TEACHING: RETHINKING SPEAKING-CENTERED CLASSROOMS
In English language teaching, speaking is often viewed as the primary indicator of successful learning. As a result, silence in the classroom is frequently interpreted as a sign of weakness, low proficiency, or lack of motivation. This article challenges that assumption by examining silence as a meaningful and pedagogically valuable component of English language learning. Drawing on theories of reflective learning, affective factors, and learner psychology, the paper argues that silence can facilitate deeper cognitive processing, reduce anxiety, and support language development. Practical strategies are provided to help English teachers use silence intentionally and productively in EFL classrooms.
English language teaching, silence, learner psychology, reflective learning, EFL pedagogy
TEACHING ENGLISH BEYOND THE CLASSROOM: TURNING EVERYDAY LIFE INTO A LANGUAGE LAB
Traditional English language teaching has long been associated with classrooms, textbooks, and standardized assessments. While these components remain important, they often fail to reflect how language is naturally acquired and used in real life. This article explores unconventional and innovative approaches to teaching English by transforming everyday life experiences into meaningful language-learning opportunities. Drawing on experiential learning theory, communicative language teaching, and learner-centered pedagogy, the paper argues that authentic contexts, emotional engagement, and real-world tasks significantly enhance learners’ fluency, confidence, and long-term retention. The article also provides practical implications for English teachers seeking to move beyond traditional methods and create dynamic, life-based learning environments.
English language teaching, EFL, experiential learning, real-life context, innovative pedagogy
ҚОНУН БЎЙИЧА ВОРИСЛИК НАВБАТЛАРИ ВА УЛАРНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ
Ушбу мақолада Ўзбекистон Республикаси қонунчилига мувофиқ ворислик институтининг ҳуқуқий асослари, тарихий илдизлари ва амалий жиҳатлари тизимли равишда таҳлил қилинган. Муаллиф мерос ҳуқуқининг шаклланишида ислом ҳуқуқи (шариат) ва миллий анъаналарнинг ўрнини ёритиб беради. Мақолада меросхўрларнинг навбатлилик тизими, ҳар бир навбатнинг таркиби ва мерос тақсимланишининг ўзига хос хусусиятлари батафсил баён этилган. Шу билан бирга, мақолада ворислик ҳуқуқи билан боғлиқ юзага келадиган низоларнинг турлари, уларни нотариал ва суд тартибида ҳал этиш масалалари ўрганилган. Тадқиқотда Т.Саломатова ва Р.Р. Янева каби олимларнинг меросга оид даъволарни классификация қилиш бўйича назарий қарашларига алоҳида эътибор қаратилган. Якунда соҳадаги мавжуд муаммолар — ҳужжатларнинг етишмаслиги, меросни баҳолашдаги қийинчиликлар ва қонунчиликдаги бўшлиқларни бартараф этиш учун рақамлаштириш ҳамда ҳуқуқий хабардорликни ошириш бўйича таклифлар илгари сурилган.
ворислик, мерос, фуқаролик ҳуқуқи, навбатлилик тизими, васиятнома, меросхўр, нотариус, ворислик даъвоси, шариат қоидалари, суд амалиёти.
Ushbu eritrazma kasalligi kelib chiqish sabablari , klinikasi davolash, bu kasallikda zamonaviy davolash usullarini qo’llash , zamonaviy texnikalardan foydalanishga mo’ljallangan . Eritrazma - bu qizil yoki jigarrang dog'larni keltirib chiqaradigan teri kasalligi. Ko'pchilik eritrazma bilan kasallangan, ammo ba'zi odamlar uni yuqtirish ehtimoli ko'proq.
FOSTERING SEFL-DIRECTED LEARNING SKILLS IN FIRST-YEAR UNIVERSITY STUDENTS THROUGH ONLINE LEARNING PLATFORMS
In recent years, the rapid and widespread integration of digital technologies into higher education has fundamentally reshaped traditional teaching and learning environments. Conventional, teacher-centered instructional models are increasingly being supplemented or replaced by technology-enhanced approaches that emphasize learner engagement and independence. In this context, online learning platforms have emerged as essential pedagogical tools for fostering learner autonomy, particularly among first-year university students who are in the critical phase of transitioning from secondary education to the demands of academic learning. For first-year students, the ability to manage learning tasks independently is especially important, as they often encounter new academic expectations, unfamiliar learning strategies, and increased responsibility for their own progress. Previous research highlights that self-directed learning is closely associated with learners’ capacity to regulate cognitive, motivational, and behavioral aspects of their learning processes (Zimmerman, 2002). Self-regulation enables students to set goals, monitor their performance, and reflect on learning outcomes, all of which are essential skills in digital and blended learning environments.
self-learning skills, first-year students, online platforms, learner autonomy, higher education
SOLIQ SIYOSATINING AHOLI DAROMADLARINI DIVERSIFIKATSIYALASH DAGI ROLI
Mazkur maqolada soliq siyosatining aholi daromadlarini diversifikatsiyalashdagi roli va ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida O‘zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Soliq kodeksi joriy etilishi natijasida aholi daromadlari tarkibida yuz bergan tarkibiy o‘zgarishlar, xususan, o‘zini o‘zi band qilish va investitsion faollik darajasi o‘rganilgan. Statistik ma’lumotlar asosida daromad manbalarini ko‘paytirishda soliq imtiyozlarining samaradorligi baholanib, aholi farovonligini oshirishga qaratilgan amaliy takliflar ilgari surilgan. Maqolada soliq yukining optimallashuvi nafaqat byudjet tushumlarini, balki har bir oilaning iqtisodiy barqarorligini ta’minlashda strategik vosita ekanligi asoslab berilgan.
soliq siyosati, aholi daromadlari, diversifikatsiya, soliq imtiyozlari, jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i, o‘zini o‘zi band qilish, investitsion faollik, iqtisodiy barqarorlik.
ALTERNATIVE WAYS OF ASSESSMENT IN MODERN EDUCATION
The rapid development of modern education has revealed the limitations of traditional assessment methods, which mainly focus on memorization and standardized testing. These approaches often fail to measure critical thinking, creativity, and real-life competencies. This article explores alternative ways of assessment, including portfolio, project-based, and performance-based evaluation. It discusses their educational benefits and possible challenges. The study concludes that integrating alternative assessment methods can improve the quality and effectiveness of the learning process.
alternative assessment, authentic evaluation, formative assessment, portfolio, performance-based assessment, learner autonomy, competency-based education.
DIZENTERIYANING ETIOLOGIK, KLINIK VA PROFILAKTIK JIHATLARI
Dizenteriya — yo‘g‘on ichak shilliq qavatining yallig‘lanishi bilan kechadigan, asosan fekal–oral yo‘l orqali yuqadigan yuqumli kasalliklardan biri hisoblanadi. Ushbu kasallik dunyo miqyosida, ayniqsa sanitariya-gigiyena sharoitlari yetarli bo‘lmagan hududlarda keng tarqalgan bo‘lib, bolalar va immuniteti sust shaxslarda og‘ir klinik kechishi bilan tavsiflanadi. Dizenteriyaning asosiy qo‘zg‘atuvchilari Shigella turkumiga mansub bakteriyalar hamda Entamoeba histolytica hisoblanadi. Kasallikning klinik belgilari ich ketishi, qon va shilliq aralash najas, qorin og‘riqlari va umumiy intoksikatsiya bilan namoyon bo‘ladi. Ushbu maqolada dizenteriyaning etiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari, tashxis qo‘yish usullari, davolash tamoyillari hamda oldini olish choralari ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, dizenteriyani erta aniqlash va o‘z vaqtida davolash kasallik asoratlarini kamaytirishda muhim ahamiyatga ega.
dizenteriya, shigellyoz, ichak infeksiyalari, diareya, epidemiologiya, profilaktika.
ВОЗБУДИМОСТЬ МИКРООРГАНИЗМОВ К АНТИБИОТИКАМ
Антибиотикочувствительность (возбудимость) микроорганизмов к антибактериальным препаратам является ключевым фактором эффективности терапии инфекционных заболеваний. В последние десятилетия наблюдается рост устойчивости бактерий к антибиотикам, что представляет серьёзную угрозу глобальному здравоохранению. В статье рассматриваются механизмы чувствительности и резистентности микроорганизмов, методы определения антибиотикочувствительности, а также современные подходы к преодолению антибиотикорезистентности
: антибиотики, чувствительность, резистентность, микроорганизмы, антибиотикограмма, β-лактамазы, антимикробная терапия.
РОЛЬ МИКРООРГАНИЗМОВ В РАЗВИТИИ ИНФЕКЦИОННЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ. ПУТИ ПЕРЕДАЧИ ИНФЕКЦИЙ И МЕТОДЫ ИХ ПРЕДУПРЕЖДЕНИЯ
В данной статье рассматривается роль микроорганизмов (бактерий, вирусов, грибков) в этиологии инфекционных заболеваний. Описываются механизмы патогенного воздействия микробов на организм человека, а также классифицируются основные пути передачи инфекций: от аэрозольного до гемоконтактного. Особое внимание уделяется современным методам профилактики, включая специфическую (вакцинопрофилактика) и неспецифическую защиту. Статья подчеркивает важность гигиенических мер и осознанного подхода к антибиотикотерапии в условиях растущей резистентности микроорганизмов.
микроорганизмы, патогенность, инфекционный процесс, вирулентность, пути передачи инфекции, механизмы заражения, специфическая профилактика, вакцинация, дезинфекция, антибиотикорезистентность, эпидемиология, гигиена.
GEOMETRIYA DARSLARIDA LOYIHA FAOLIYATI ORQALI O‘QUVCHILAR KREATIVLIGINI OSHIRISH
Mazkur maqolada geometriya darslarida loyiha faoliyatidan foydalanish orqali o‘quvchilarning kreativ fikrlash qobiliyatini rivojlantirishning nazariy va amaliy jihatlari ko‘rib chiqilgan. Geometriya fanining fazoviy tasavvur, mantiqiy fikrlash hamda mustaqil ta’lim olish va ijodkorlik ko‘nikmalarini shakllantirishdagi ahamiyati yoritilgan. Loyiha asosida ta’lim berishning samarali usullari tahlil qilinib, o‘quvchi ijodkorligini rivojlantirishga xizmat qiluvchi vazifalar va loyihalar misollari keltirilgan.
geometriya, loyiha asosida o‘qitish, kreativlik, fazoviy tafakkur, ta’limiy loyiha, ijodiy rivojlanish.
ЧАҚАЛОҚЛАРДА ИЧАК СТОМАСИ БИЛАН БОҒЛИҚ ЭРТА ВА КЕЧ АСОРАТЛАР
Ушбу мақолада Республика болалар кам инвазив ва эндоскопик хирургия марказида турли ичак патологиялари сабабли ичак стомаси қўйилган 100 нафар чақалоқда кузатилган эрта ва кеч асоратлар таҳлил қилинди. Тадқиқот давомида стома билан боғлиқ асоратларнинг клиник намоён бўлиши, уларнинг ривожланиш сабаблари ҳамда профилактика усуллари ўрганилди. Олинган натижаларга кўра, эрта асоратлар асосан жарроҳлик техникаси ва операциядан кейинги илк парвариш сифати билан боғлиқ бўлса, кеч асоратлар стома парвариши ва боланинг физиологик ўсиши жараёни билан чамбарчас алоқадор эканлиги аниқланди. Мақолада келтирилган хулосалар болалар хирургияси амалиётида стома билан боғлиқ асоратларни камайтириш ва даволаш натижаларини яхшилашга қаратилган амалий тавсияларни ишлаб чиқиш учун илмий асос бўлиб хизмат қилади.
ичак стомаси, чақалоқлар, эрта асоратлар, кеч асоратлар, болалар хирургияси, колостома, илеостома.
MAVLONO RUMIY RUBOIYLARIDA TASAVVUFIY G‘OYALAR IFODASI
Ushbu maqolada nafaqat fors-tojik balki butun jahon tasavvuf adabiyotiga o’zining bebaho g’oyalari,fikrlari bilan insonlar fikrlashi dunyoqarashiga o’zining maqsadini singdira olgan tasavvufiy yirik namoyanda Hazrat Jaloliddin Rumiy va uning tasavvufiy g’oyalari ruboiylaridagi hamohanglik ruboiylarining mavzulari ochiqlab berilgan.Yana ruboiylar,g’azallari ustida olib borilgan izlanishlar va bu izlanishlarning asoschilari haqida ham aytib aytibo’tilgan.
Rumiy,ruboiy,dunyoqarash,tasavvuf,adabiyot,g’oya,ilmiy.ma’naviy,adabiyot,diniy,dunyaviy,tadqiqotchilar,rumiyshinoslar ,mavzu, irfoniy,axloqiy,ishqiy,badeiy….
ZAMONAVIY YOSHLAR ORASIDA RUHIY SALOMATLIK INQIROZLARI
Ushbu maqola bugungi yoshlar orasida ruhiy salomatlik inqirozini ilmiy va nazariy nuqtai nazardan tahlil qiladi. Tadqiqotda raqamli texnologiyalar, ijtimoiy media va zamonaviy stress omillarining yoshlar ruhiyatiga ta'siri, shuningdek, ularning psixologik barqarorlik bilan aloqasi o'rganiladi. Bundan tashqari, u psixologik barqarorlik tushunchasini o'rganadi va yoshlarning ruhiy salomatligini mustahkamlashga qaratilgan amaliy yondashuvlarni taklif qiladi. Maqola natijalari ta'lim tizimi, psixologik xizmatlar va yoshlar bilan ishlaydigan mutaxassislar uchun ilmiy va amaliy ahamiyatga ega.
Ruhiy salomatlik, yoshlar psixologiyasi, raqamli texnologiyalar, stress, psixologik barqarorlik, hissiy charchoq, ijtimoiy media.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA HISSIY-INTELLEKTNI SHAKLLANTIRISHNING INNOVATSION YONDASHUVLARI
Maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda hissiy-intellekt (emotsional intellekt)ni rivojlantirishning dolzarbligi, nazariy asoslari va zamonaviy innovatsion yondashuvlari ilmiy jihatdan o'rganilgan. Raqamli texnologiyalar, o'yin asosidagi o'rganish, ijtimoiy-emotsional o'rganish (SEL) dasturlari, sensorli interaktiv vositalar va robototexnika kabi yangi usullarning qo'llanilishi tahlil qilingan. Amaliy tavsiyalar va kelajakdagi tadqiqotlar yo'nalishlari ko'rsatilgan.
hissiy-intellekt, maktabgacha ta'lim, innovatsion yondashuvlar, ijtimoiy-emotsional rivojlanish, o'yin asosidagi o'rganish, raqamli texnologiyalar.
RULES OF TENSE USAGE IN ENGLISH AND UZBEK LANGUAGES: A COMPARATIVE LINGUISTIC ANALYSIS
This article offers a comprehensive scientific examination of the rules governing tense usage in English and Uzbek, two languages from fundamentally different families (Indo-European Germanic and Turkic, respectively). It presents the formal definitions, structural principles, formation mechanisms, and pragmatic functions of tenses, including the 12-tenses system in English (simple, continuous, perfect, and perfect continuous aspects across past, present, and future) and the suffix-based tense-aspect-modality system in Uzbek (with its rich distinctions in witnessed/non-witnessed past, present-future continuum, continuous forms, and intentional/definite futures). Processes of tense formation, negation, interrogation, and compound constructions are analyzed in detail, alongside a side-by-side comparison, numerous authentic examples, and applications in contemporary fields such as language teaching, machine translation, bilingual education, and natural language processing (NLP) tools as of 2025–2026. Recent studies highlight that while English relies heavily on auxiliary verbs and strict word order, Uzbek achieves temporal and aspectual nuance through agglutinative suffixes, leading to unique challenges and opportunities for learners and translators. The modular nature of both systems enables effective management of temporal complexity in communication, yet their differences underscore the need for contrastive grammar approaches in globalized contexts.
tense rules, English grammar, Uzbek grammar, verb tenses, comparative linguistics, present-future tense, aspect, witnessed past, language acquisition.
Mazkur mavzu terminal holatlarda birinchi yordam ko‘rsatishning nazariy va amaliy asoslarini yoritishga bag‘ishlangan. Terminal holatlar — bu organizm hayot faoliyatining keskin susayishi bilan kechadigan, klinik o‘lim, og‘ir shok, kollaps va nafas hamda yurak faoliyatining to‘xtashi kabi hayot uchun xavfli vaziyatlardir. Ushbu mavzuda terminal holatlarning sabablari, belgilari, rivojlanish bosqichlari hamda ularni erta aniqlash mezonlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, birinchi yordam ko‘rsatish algoritmlari, yurak-o‘pka reanimatsiyasi (YOR), sun’iy nafas berish, yurakni bilvosita massaj qilish, qon ketishini to‘xtatish hamda shoshilinch tibbiy yordam kelguniga qadar jabrlanuvchining hayotini saqlab qolishga qaratilgan chora-tadbirlar batafsil bayon etiladi. Mavzu aholining tibbiy savodxonligini oshirish, favqulodda vaziyatlarda to‘g‘ri va tezkor harakat qilish ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi.
Terminal holat, terminal pauza ,preagonal holat, agoniya, nafas reflekslari, klinik oʻlim, buyruqli davolash usuli, himoyachi nuqtai,xolistik yondashuv, ritmik bosimlar, tashqi shikastlovchi omillar, sun'iy nafas, suyak chiqishi, suyak sinishi, zaharlanish, hushdan ketish, jarohatlanish, kompressiya.
YUQORI SIFATLI KALTSIY STEARAT MAHSULOTLARINI OLISHDA XOM ASHYO TOZALIGINING AHAMIYATI VA SANOAT ISHLAB CHIQARISHIDA KENG QO'LLANILISHI
Xom ashyoning tozaligi, reaktsiya harorati va vaqti, aralashtirish tezligi va vakuum darajasi kabi omillarni nazorat qilish orqali yuqori sifatli kaltsiy stearat mahsulotlarini olish mumkin. Ushbu usul oddiy jarayon, xom ashyoning qulayligi va arzonligi afzalliklariga ega va sanoat ishlab chiqarishida keng qo'llash istiqbollariga ega bo’la oladi.
KORPORATIV MOLIYANING AMALIYOTDAGI O’RNI
Ushbu maqola korporativ moliyaning zamonaviy biznes faoliyatidagi amaliy o‘rnini o‘rganadi. Moliyaviy strategiyalar, investitsiya qarorlari va risklarni boshqarish kompaniyalarning samaradorligi va o‘sishiga qanday hissa qo‘shishini tahlil qiladi. Tadqiqot moliya nazariyalarini real amaliyotga tatbiq qilishning ahamiyatini ta’kidlaydi va tashkilotning moliyaviy faoliyatini yaxshilashga yordam beradi.
korporativ moliya, moliya boshqaruvi, investitsiya qarorlari, risklarni boshqarish, amaliy qo‘llanish
"QONUN IJODKORLIGI JARAYONIDA SUN’IY INTELLEKTNING ROLI"
Mazkur maqola "Qonun ijodkorligi jarayonida sun’iy intellektning roli" mavzusiga bag'ishlangan bo'lib, sun'iy intellekt (SI) texnologiyalarining qonun loyihalarini tayyorlash, tahlil qilish va qabul qilish jarayonidagi o'rnini ko'rib chiqadi. Maqola O'zbekistonning milliy tajribasi hamda xorijiy mamlakatlar (AQSh, Yevropa Ittifoqi, Braziliya) tajribalarini qiyosiy tahlil qiladi. SI ning afzalliklari (tezlik, samaradorlik, tadqiqotni yaxshilash) va kamchiliklari (xatolar, inson nazorati zaruriyati) muhokama etiladi. Maqola kirish, ikkita asosiy qism va xulosadan iborat. Tadqiqot maqsadi – SI ni O'zbekiston qonun ijodkorligida qo'llash imkoniyatlarini o'rganish. Natijada, qonunchilikni takomillashtirish bo'yicha takliflar ishlab chiqish. Maqola ilmiy adabiyotlar, normativ hujjatlar va xalqaro tajribalarga asoslangan.
sun’iy intellekt, qiyosiy tahlil, xorijiy tajriba, qonun loyihalari, huquqiy hujjatlarni tahlil qilish, qiyosiy usul, adabiyotlar sharhi, NLP texnologiyasi.
INSON HUQUQ VA ERKINLIKLARINI HIMOYA QILISH SOHASINI BOSHQARISH ORGANLARI TIZIMI
Maqola O‘zbekiston Respublikasida inson huquq va erkinliklarini himoya qilish sohasini boshqarish organlari tizimiga bag‘ishlangan. Unda mamlakatning konstitutsiyaviy asoslari, milliy qonunchilik va xalqaro majburiyatlar doirasida shakllangan huquqiy mexanizmlar tahlil qilinadi. Maqolada so‘nggi yillarda amalga oshirilgan islohotlar — xususan, Inson huquqlari bo‘yicha Milliy strategiya, Ombudsman institutining vakolatlarini kengaytirish, qiynoqlarning oldini olish mexanizmlari, xalqaro standartlarni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish va huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatini inson qadr-qimmatiga yo‘naltirish masalalari muhokama qilinadi. Tahlil natijasida tizimning kuchli tomonlari (mustahkamlanayotgan qonunchilik bazasi, milliy institutlarning rivojlanishi) bilan birga, mavjud muammolar (huquqiy madaniyatni yanada oshirish zarurati, monitoring samaradorligi, sudga qadar nizolarni hal qilish) ham ko‘rib chiqiladi. Maqola inson huquqlari sohasida davlat siyosatini amalga oshirishda boshqaruv organlari tizimining samaradorligini oshirish, “inson — jamiyat — davlat” tamoyilini mustahkamlash va xalqaro reytinglarda mamlakat mavqeini yaxshilashga qaratilgan takliflar bilan yakunlanadi.
inson huquqlari, fuqarolik huquqlari, inson erkinliklari, huquq himoyasi, Ombudsman, Inson huquqlari bo‘yicha milliy markaz, prokuratura, sud tizimi, Konstitutsiya, milliy strategiya, xalqaro shartnomalar, huquqiy monitoring, qiynoqlar oldini olish, sud mustaqilligi, inson qadr-qimmati.
KIBERMAKONDA DAVLAT SUVERENITETI. NAZARIY VA HUQUQIY YONDASHUVLAR
Mazkur maqolada kibermakonda davlat suvereniteti tushunchasining nazariy va huquqiy asoslari tahlil etiladi. Klassik suverenitet konsepsiyasidan raqamli suverenitetga o‘tish jarayoni, xalqaro huquq normalarining kibermakonga qo‘llanilishi va cheklovlari ko‘rib chiqiladi. Ushbu maqolaning dolzarbligi, milliy va jahon qonunchiligida kibermakonda suverenitetni ta’minlash masalalari va xalqaro standartlarni implementatsiya qilishdagi dolzarb muammolari muhokama qilinadi. Tadqiqot davomida jahon olimlarining fikrlari, foydali havolalar beriladi.
kibermakon, davlat suvereniteti, kibersuverenitet, xalqaro huquq, Tallinn Manual, raqamli hudud, aralashmaslik prinsipi
SUDDA JINOYAT ISHLARINING OSHKORA KO‘RILISHI PRINSIPINI QO‘LLANILISHI
Mazkur maqola "Sudda jinoyat ishlarining oshkora ko‘rilishi prinsipini qo‘llanilishi" mavzusiga bag'ishlangan bo'lib, O'zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksida (JPK) belgilangan oshkora sudlov prinsipining mazmuni, qo'llanilishi, istisno holatlari hamda xorijiy tajribalar (AQSh va Yevropa Ittifoqi) bilan qiyosiy tahlil qilinadi. Prinsipning afzalliklari (shaffoflik, jamiyat nazorati, adolat tuyg'usini oshirish) va cheklovlari (davlat sirlari, shaxsiy hayot himoyasi) muhokama etiladi. Maqola kirish, ikkita asosiy qism va xulosadan iborat bo'lib, bakalavr darajasidagi talabalar uchun mo'ljallangan. Tadqiqot maqsadi – prinsipning O'zbekiston jinoyat protsessidagi o'rnini va takomillashtirish imkoniyatlarini o'rganish. Natijada, huquqiy islohotlar yo'nalishlari bo'yicha takliflar beriladi. Maqola Konstitutsiya, JPK va xalqaro tajribalarga asoslangan.
jinoyat protsessi, tadqiqot vazifalari, oshkora sudlov prinsipi, yopiq majlis, elektron sud jarayonlari, oshkora sudlov, jamiyat nazorati, common law.
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARI MENEJMENTIDA REFLEKSIV KOMPETENSIYANING MOHIYATI VA TARKIBI (ZAMONAVIY XORIJIY TADQIQOTLAR MISOLIDA)
Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlari menejmentida refleksiv kompetensiyaning mazmun-mohiyati va tarkibiy tuzilmasi yoritiladi. Refleksiv kompetensiya rahbarning o‘z faoliyatini tahlil qilish, baholash, prognozlash va takomillashtirish qobiliyatlarini o‘z ichiga oluvchi ko‘p komponentli tizim sifatida talqin etiladi. Uning metakognitiv, motivatsion-aksiologik, analitik, kommunikativ va regulyativ bloklari MTT rahbarining kasbiy o‘sishi hamda tashkilotning barqaror rivojlanishini ta’minlovchi muhim omil ekanligi asoslanadi.
refleksiv kompetensiya, maktabgacha ta’lim menejmenti, metakognitiv nazorat, kasbiy rivojlanish, boshqaruv faoliyati, kommunikativ refleksiya, strategik tahlil.
PROFISSIONAL TA’LIMDA O’QUVCHILAR FAOLLIGINI OSHIRISH UCHUN SIMULYATSION TA’LIMDAN FOYDALANISH
Profissional ta'lim juda ijobiy o'zgarishlar davrini boshdan kechirmoqda. Ushbu o'zgarishlar nafaqat ta'lim sifati va qulayligini oshiribgina qolmay, balki hozirgi sharoitida o’z talabalarni mehnat bozoriga tayyorlamoqda. Kompitensiyani mobillashtirish kasbiy ta'limda innovatsiyalarning integratsiyalashuvi jamiyatning hozirgi va kelajakdagi ehtiyojlariga javob beradigan yuqori sifatli ta'limni ta'minlash uchun muhim ahamiyatga ega. Har bir o'quvchining ongini va kompitentliligini rivojlantirish kasb-hunar ta'limi dasturlari uchun bosh tamoyil bo'lib xizmat qiladi. Bu esa keyinchalik ta'lim jarayonining rivojlanishining harakatlantiruvchi kuchiga aylanadi. Ushbu maqolada esa o'quvchilarga rivojlanayotgan mehnat bozorida ko'tarilish uchun zarur bo'lgan ko'nikma va bilimlarni beradi.
Kompitensiya, innovatsion faoliyat, mehnat bozori , simulyatsiya, muammli vaziyat, jamoaviy ish ko’nikmalari.