VITAMIN D YETISHMOVCHILIGINING PARODONTAL KASALLIKLARGA TA’SIRI: BIOLOGIK MECHANIZMLAR VA KLINIK KORRELYATSIYA - Mo’minova O’.Sh (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqola Vitamin D yetishmovchiligi va uning parodont kasalliklari (periodontit) rivojlanishiga ta’siri o‘rganilgan. Tadqiqotning maqsadi hidroksivitamin D (25(OH)D) darajasi va periodontal sog‘liq o‘rtasidagi biologik, immunologik va klinik bog‘liqlikni aniqlash. Maqolada vitamin D ning suyak metabolizmi, immun modulatsiya va anti-infeksion xususiyatlari, shuningdek parodont to‘qimalarining yallig‘lanish jarayoniga ta’siri ilmiy asoslangan. Bir nechta klinik va eksperimental tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, past serum 25(OH)D darajasi periodontitning og‘irligini oshiradi va alveolyar suyak yo‘qolishi, gingival yallig‘lanish, CAL (clinical attachment level) va PPD (probing pocket depth) kabi parametrlar bilan salbiy bog‘liq. Shuningdek, vitamin D yetishmovchiligi immun javobni susaytirib, yallig‘lanish mediatorlarini oshiradi. Klinik tadqiqotlarda 25(OH)D darajasi past bo‘lgan bemorlarda periodontal parametrlar ham yomonlashgani aniqlangan.