ABDULLA AVLONIYNING “TURKIY GULISTON YOXUD AXLOQ” ASARINING TARBIYAVIY AHAMIYATI - Shirinov Muzaffar Kumarovich; Norimboyeva Sarvinoz Abror Qizi (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Abdulla Avloniyning “Turkiy guliston yoxud axloq” asari o‘zbek pedagogik fikri tarixida muhim o‘rin tutadigan, yosh avlodni ma’naviy va axloqiy jihatdan tarbiyalashga qaratilgan asarlardan biridir. Ushbu asar XX asr boshlarida yaratilgan bo‘lsa-da, undagi g‘oyalar bugungi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan. Avloniy millat taraqqiyoti, jamiyat ravnaqi va inson kamolotining asosiy omili sifatida tarbiyani ko‘rsatadi. U tarbiyani faqatgina maktab yoki o‘qituvchining vazifasi emas, balki oilaning, jamiyatning va butun millatning muhim mas’uliyati sifatida talqin qiladi. Shu jihatdan “Turkiy guliston yoxud axloq” asari o‘z davrining eng ilg‘or pedagogik qarashlarini o‘zida mujassam etgan manba hisoblanadi.Asarda inson tarbiyasi, axloqiy fazilatlar, yaxshi xulq va yomon odatlar haqida keng fikr yuritiladi. Avloniy tarbiyani inson hayotining eng muhim masalalaridan biri sifatida baholab, “Tarbiya biz uchun yo hayot – yo mamot, yo najot – yo halokat, yo saodat – yo falokat masalasidir” degan mashhur fikrni ilgari suradi. Bu fikr tarbiyaning inson hayotidagi beqiyos ahamiyatini ko‘rsatadi. Muallifning fikricha, yaxshi tarbiya olgan inson jamiyat uchun foydali shaxs bo‘lib yetishadi, aksincha, tarbiyasiz inson jamiyat uchun zararli bo‘lishi mumkin.