AYIRISH SISTEMASI A’ZOLARINING FUNKSIONAL ANATOMIYASI - Doliyev Ahmadjon Ulug’bek o’g’li; Mansurov Sardor Vali o’g’li (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Anotatsiya. Ayirish sistemasi inson organizmining ichki muhit doimiyligini (homeostaz) ta’minlashda markaziy o‘rin tutadi. Ushbu maqolada ayirish sistemasi a’zolarining – buyraklar, siydik naylari, siydik pufagi va siydik chiqarish kanalining funksional anatomiyasi batafsil yoritiladi. Asosiy e’tibor buyrakning struktura-funksional birligi bo‘lgan nefronning turlari (kortikal va yukstamedullyar), tuzilishi (buyrak tanachasi, proksimal buralma naycha, Genle qovuzlog‘i, distal buralma naycha va yig‘uvchi naycha), gistologik xususiyatlari, filtratsiya, reabsorbsiya va sekretsiya mexanizmlariga qaratilgan. Siydik yo‘llarining morfologik va funksional xususiyatlari, innervatsiyasi, qon ta’minoti va peristaltik harakati ham chuqur tahlil qilinadi. Maqola tibbiyot talabalari, nefrologiya va urologiya mutaxassislariga mo‘ljallangan bo‘lib, ayirish sistemasi nafaqat chiqindilarni chiqarish, balki suv-elektrolit balansi, qon bosimi, kislota-asos muvozanati, eritropoetin ishlab chiqarish va D vitamini faollashuvini regulyatsiya qilishini ta’kidlaydi. Tadqiqot natijalari tizimning integrativ funksiyalarini va klinik ahamiyatini ochib beradi.