BIR VA KO‘P QAVATLI EPITELIYNING ZAMONAVIY TEKSHIRISH VA TADQIQOT USULLARI - Doliyev Ahmadjon Ulug‘bek o‘g‘li (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Dolzarbligi. Epiteliya to‘qimasi organizmning asosiy morfologik tizimlaridan biri bo‘lib, u tashqi va ichki muhit o‘rtasida biologik to‘siq vazifasini bajaradi. Epiteliy to‘qimasi embrional rivojlanish davrida ektoderma, mezoderma va endoderma qatlamlaridan hosil bo‘lishi mumkin. Shu sababli u organizmning deyarli barcha a’zolari tarkibida uchraydi. Bir qavatli epiteliy asosan o‘pkadagi alveolalar, ichak devorlari, qon tomirlari endoteliysi kabi tuzilmalarda uchraydi va moddalar almashinuvi, diffuziya hamda transport jarayonlarini ta’minlaydi. Ko‘p qavatli epiteliy esa teri epidermisi, og‘iz bo‘shlig‘i, qizilo‘ngach va boshqa mexanik ta’sir kuchli bo‘lgan sohalarda joylashgan bo‘lib, himoya funksiyasini bajaradi. So‘nggi yillarda histologiya, sitologiya va molekulyar biologiya fanlarining rivojlanishi epiteliy hujayralarining tuzilishini chuqur o‘rganish imkonini yaratdi. Zamonaviy diagnostika texnologiyalari epiteliy hujayralarining ultrastrukturasini, genetik xususiyatlarini hamda patologik o‘zgarishlarini aniqlashda keng qo‘llanmoqda. Bu esa epiteliy bilan bog‘liq kasalliklarni erta bosqichda aniqlash va samarali davolash imkonini beradi.