MAKTABGACHA TA’LIMDA SOTSIOLINGVISTIK OMILLARNING BOLALAR NUTQ RIVOJLANISHIGA TA’SIRINI O‘RGANISH - Shirin Berdiyeva Xolyorovna (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Mazkur tadqiqotda maktabgacha ta’lim jarayonida sotsiolingvistik omillarning bolalar nutq rivojlanishiga ko‘rsatadigan ta’siri kompleks tarzda ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi bolaning til o‘zlashtirish jarayonida ijtimoiy muhit, oilaviy til muhiti, madaniy kontekst, ko‘p tillilik va kommunikativ tajribaning rolini aniqlashdan iborat. Tahlil jarayonida sotsiolingvistik omillar sifatida oiladagi til ishlatilishi, ota-onalarning nutq madaniyati, jamiyatdagi til nufuzi, ijtimoiy-iqtisodiy holat hamda bolalarning tengdoshlari bilan muloqot darajasi ko‘rib chiqiladi. Ushbu omillar bolaning lug‘at boyligi, grammatik tuzilmani o‘zlashtirish darajasi, nutq ravonligi va kommunikativ kompetensiyasining shakllanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatishi ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, tadqiqotda ko‘p tilli muhitda tarbiyalanayotgan bolalarda kod-almashuv, interferensiya va nutqiy moslashuv jarayonlari ham tahlil qilinadi. Bu holatlarning ijobiy va salbiy jihatlari aniqlanib, maktabgacha ta’lim jarayonida ularni samarali boshqarish bo‘yicha ilmiy-amaliy yondashuvlar ko‘rib chiqiladi.