OPTIMALLASHTIRISH MASALALARINI YECHISHDA EVOLYUTSION ALGORITMLARNING NAZARIY VA AMALIY IMKONIYATLARI - Abdullayeva Nazokat Isayevna; Ergashov Yorqinbek Abduazizovich (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Maqolada optimallashtirish masalalarini yechishda evolyutsion algoritmlardan foydalanishning nazariy asoslari, algoritmik tarkibi va amaliy qo‘llanish imkoniyatlari tahlil qilindi. Murakkab, ko‘p parametrli, chiziqli bo‘lmagan, diskret yoki lokal optimumlar soni ko‘p bo‘lgan masalalarda klassik optimallashtirish usullari har doim ham yetarli natija bermasligi asoslandi. Shu nuqtai nazardan, populyatsiya, xromosoma, fitness funksiyasi, seleksiya, krossingover va mutatsiya mexanizmlariga asoslangan evolyutsion yondashuvlar global qidiruvni tashkil etish, optimumga yaqin yechimlarni topish hamda ko‘p maqsadli masalalarda muvozanatli qarorlar olish vositasi sifatida ko‘rib chiqildi. Maqola dissertatsiyada bayon etilgan evolyutsion algoritmlar konsepsiyasi, genetik algoritmlarning optimallashtirishdagi o‘rni va ularning afzallik-cheklovlari asosida sxemalar, jadval va konseptual rasmlar bilan boyitildi.