OLTIN-SULFIDLI RUDALARNING MINERALOGIK TARKIBI VA BOYITISH KO‘RSATKICHLARI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK - N.I.Nosirov; Z.T.Abdatova (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Annotatsiya: Yana-Kolima metallogenik mintaqasi (Rossiyaning shimoli-sharqida) orogen oltin konlarida sof oltin bilan Au-kvars-sulfidli ma’danlashuv ham, ko‘rinmas Au bilan tarqalgan sulfidli ma’danlashuv ham rivojlangan. Proksimal metasomatitlardagi oltin tarkibli sulfidlarning teksturaviy va mineralogik-geokimyoviy xususiyatlari, izotop-geokimyoviy tavsiflari, pirit va arsenopiritda Au ning uchrashi mumkin bo‘lgan shakllari elektron zond, atom-absorbsion, LA-ICP-MS mikroelement, izotop tahlili va kompyuterli mikrotomografiya yordamida o‘rganildi.Piritning to‘rt avlodi (Py1, diagenetik; Py2, metamorfik; Py3, metasomatik; Py4, tomirlangan) va arsenopiritning ikkita avlodi (Apy1, metasomatik; Apy2, tomirlangan) Xangalas konida aniqlangan. Proksimal metasomatitlarda eng ko‘p uchraydigani Py3 va Apy1 dir.Ularning kimyoviy tarkibini o‘rganish pirit va arsenopiritdagi tipokimyoviy mikroelementlarning tarqalish qonuniyatlari xususiyatlarini aniqlash hamda Au va ushbu elementlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik xususiyatini aniqlash imkonini beradi. Py3 va Apy1 da strukturaviy bog‘langan (qattiq eritma) Au+ ustunlik qiladi, u kristall panjaraga yoki uning nuqsonlariga izomorf ravishda kiradi.Gidrotermal sulfidlarning izotop xususiyatlari (δ34S = −2,0 dan −0,6‰ gacha) shuni ko‘rsatadiki, konning shakllanishida mantiya/magmatik oltingugurt ishtirok etgan, ammo Verxoyansk bo‘lakli majmuasining qamrovchi jinslaridagi oltingugurtning ishtirokini istisno qilib bo‘lmaydi.Xangalas koni Yana-Ko‘lima metallogenik mintaqasining boshqa oltin konlari bilan ko‘p umumiyliklarga ega va shu nuqtai nazardan, olingan natijalar ularning oltin salohiyatini yaxshiroq ochib berishga va kelib chiqishini tushunishga yordam beradi.