ARXEOLOGIK QAZISH USULLARI VA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARNING QO‘LLANILISHI - Shermuxammadova Rayxona Shuxratjon qizi, (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Ushbu maqola arxeologik qazish ishlarining rivojlanishini ilg‘or ilmiy va raqamli texnologiyalarni  uyg‘unlashtirish  orqali  o‘rganadi.  An’anaviy  stratigrafik  qazish texnikalari  zamonaviy  geoma’lumot,  geofizik  va  masofadan  turib  kuzatish  usullari bilan  birga  tahlil  qilinadi  va  texnologik  yangiliklar  maydon  ishlarining  aniqligi  va tahliliy imkoniyatlarini qanday o‘zgartirganligi ko‘rsatib beriladi. Maxsus e’tibor GIS asosidagi fazoviy modellashtirish, 3D fotogrammetriya, dron yordamida xaritalash, yer osti  radar  (GPR),  LiDAR  skanerlash  va  saytni  hujjatlashtirish  hamda  artefaktlarni talqin  qilishni  yaxshilovchi  raqamli  arxeologiya  vositalarining qo‘llanilishiga qaratiladi.  2018  yildan  beri  arxeologiyada  yuqori  aniqlikdagi  masofadan  kuzatish vositalarining  40%  ga  oshishi  va  raqamli  yozuv  tizimlarining  tez  sur’atlar  bilan kengayishi  kabi  global  statistik  ma’lumotlarga  tayanib,  maqola  zamonaviy texnologiyalar  qazish  vaqtini  qisqartirishi,  stratigrafik  aniqlikni  yaxshilashi  va madaniy meros qatlamlariga zarar yetkazilishi mumkinligini kamaytirishini ko‘rsatadi. Maqola AI yordamida tahlil, prognozli modellashtirish va mashina o‘rganish kelgusi o‘n  yillikda  arxeologik  tadqiqot  metodologiyalarini  qanday  qayta  belgilashi mumkinligi yuzasidan kelajakni oldindan ko‘rish bahosi bilan yakunlanadi.