CHEKLANGAN ERKINLIK DARAJASIGA EGA DISSIPATIV MEXANIK TIZIMLARNING CHIZIQLI BO‘LMAGAN TEBRANISH JARAYONLARI: NAZARIY VA AMALIY TAHLIL - Turayev Qahramon Nortojiyevich, (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqola chiziqli bo‘lmagan va dissipativ xususiyatlarga ega bo‘lgan mexanik tizimlarning tebranish jarayonlarini matematik va fizik nuqtai nazardan ko‘rib chiqadi. Dissipativ elementlarning tebranishlarga ta’siri, nolinearlik darajasining tizim dinamikasini qanday o‘zgartirishi, barqaror va beqaror rejimlar, o‘z-o‘zidan tebranishlarning shakllanish mexanizmlari batafsil o‘rganiladi. Shuningdek, fazoviy tekislikdagi dinamik yo‘llar, energetik balans, murakkab rezonans hodisalari, limit sikllarning tabiati hamda ko‘p erkinlik darajasiga ega osilatorlarning xususiyatlari ilmiy asosda sharhlanadi. Duffing, Rayli va Van-der-Pol tenglamalari misolida chiziqli bo‘lmagan tebranishlarning matematik modellari tahlil qilinadi.