O`QITUVCHINING NUTQ MADANIYATINI RIVOJLANTIRISH - Ochilova Hilola Sheraliyevna (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Nutq madaniyati — ijtimoiy madaniyatni, kishilik jamiyati madaniyatini aks etgiruvchi bir ko‘zgudir.O‘qituvchi o‘zlashtirishi lozim bo‘lgan pedagogik texnikaning muhim tarkibiy qismlaridan biri uning nutq texnikasidir (Nutq tempi, diksiyasi(so`zlarni aniq, ravshan talaffuz etish, sozlash usuli), tovush ohangini baland, o‘rta, past qila olishi va hokazo). Dars jarayonida o‘quv materiallarini idrok qilishda o‘qituvchining nutqi muhim rol o‘ynaydi. Olimlarning fikricha, bolalar tomonidan 1 / 2 foiz o‘quv materialini tafakkur orqali idrok qilish va o‘zlashtirish o‘qituvchining nutqiga va uning so‘zlarni to‘g`ri talaffuz qilishiga bogliq. Bolalar o‘qituvchining nutqini nihoyatda kuzatuvchanlik va qiziqish bilan tinglaydilar. Past ohangda gapiradigan o‘qituvchining darsi bolalar uchun zerikarli bo‘ladi, nihoyatda baland gapirish, oddiy suhbat chog‘ida ovozni baland qilib so‘zlashish bolalarni darsdan bezdiradi va charchatadi. Bolalarning bunday o‘qituvchi ta’limidan ko‘ngillari soviydi. Shuning uchun o‘qituvchi savodli gapirishi, o‘z nutqini chiroyli va tushunarli, ta’sirchan qilib bayon qilishi, o‘z fikr va his-tuyg‘ularini so‘zda aniq ifodalash malakalariga ega bo‘lishi lozim. Chiroyli, savodli, ta’sirchan gapiruvchi o‘qituvchilarning fikrlari bolalar ongiga tez yetib boradi, o‘quv materiallarini o‘zlashtirib olishiga katta imkoniyat yaratadi, bolalar bunday o‘qituvchilarning darslarini toqatsizlik bilan kutadilar. O‘qituvchilar o‘z nutqlari ustida tinimsiz ishlashlari, so‘zlarning chiroyli, ma’noli, ta’sirchan bo‘lishi ustida mashq qilishlari, ovoz diapazonlari kuchi, nutq tembrining harakatchanligi, diksiyasini doimo mashq qilib borishlari lozim. nutq texnikasini (nafas olish, ovozni boshqarish, nutq tempi) bilshpi va o‘z o‘rnida qo‘llay olishi.