АRTЕRIАL BОSIMNI O`LCHАSH VA GIPERTONIYADA BIRINCHI YORDAM KO’RSATISH - Turg’unboyeva Durdona To'lqinjon qizi (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Annotatsiya- Qon bosimi oshishi, gipertoniya (qad. yun. ὑπέρ — «yuqori» + τόνος — «taranglik, tonus») — bugungi kunda yurak-tomir tizimining eng keng tarqalgan kasalliklaridan biri hisoblanadi. Kasallik arterial qon bosimining 140/90 ga yetishi yoki unda oshib ketishi bilan ifodalanadi. Yuqori arterial bosim qon tomirlarga salbiy ta’sir ko’rsatadi, chunki ular qisqa vaqt davomida birdan torayadi. Juda kuchli bosim ta’siriga esa ba’zi qon tomirlar bardosh bera olmay yoriladi va buning natijasida ichki qon ketish kuzatiladi. Gemorragik infarkt elastikligi yo’qolgan va sinuvchanlikka moyil bo’lgan tomirlar joylashgan a’zolarda sodir bo’lishi sababi ham shunda.