SON BO‘G‘IMI KOKSARTROZINI ANIQLASHDA KOMPYUTER TOMOGRAFIYASINING DIAGNOSTIK AHAMIYATI - Odilxonova Malikaxon Jahongir qizi, (JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 2026)
Annotatsiya: Koksartroz — son bo‘g‘imida rivojlanadigan surunkali degenerativ-distrofik kasallik bo‘lib, u gialin xaftaga to‘qimasining asta-sekin yemirilishi, subxondral suyak o‘zgarishlari va bo‘g‘im atrofidagi strukturalar deformatsiyasi bilan xarakterlanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma‘lumotlariga ko‘ra, osteoartroz 40 yoshdan oshgan aholi orasida eng keng tarqalgan tayanch-harakat tizimi kasalligi bo‘lib, koksartroz uning eng og‘ir va ijtimoiy jihatdan ahamiyatli ko‘rinishlaridan birini tashkil etadi.Mazkur maqolaning maqsadi — kompyuter tomografiyasi (KT) yordamida koksartrozning turli bosqichlarini aniqlash imkoniyatlarini, xarakterli radiologik belgilarini va bu usulning klinik amaliyotdagi o‘rnini chuqur o‘rganish hamda tahlil qilishdan iborat.Tadqiqotga 2023–2024 yillar davomida Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti klinikasining ortopediya va radiologiya bo‘limlariga murojaat etgan 60 nafar bemor (34 ayol, 26 erkak; o‘rtacha yosh 57,3 ± 8,6 yil) jalb qilindi. Barcha bemorlarga 64 kesimli spiral kompyuter tomografi (Siemens SOMATOM Definition) yordamida tekshiruv o‘tkazildi. Tasvirlar 1 mm qalinlikdagi kesimlarda tahlil qilinib, 2D multiplanar va 3D hajmli rekonstruksiya usullari qo‘llanildi. Koksartroz bosqichlari Kellgren-Lawrence tasnifi asosida baholandi.Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, KT bo‘g‘im yorig‘i torayishi, osteofitlar, subxondral skleroz va deformatsiyalar kabi o‘zgarishlarni yuqori aniqlikda aniqlaydi. KTning diagnostik sezgirligi erta bosqichda 86,7%, spetsifikligi 91,2% va umumiy aniqligi 88,3% ni tashkil etdi. Osteofitlar 76,6%, subxondral skleroz esa 71,6% bemorlarda aniqlandi. 3D rekonstruksiya asetabulum-femur moslashuv buzilishini 41,6% bemorlarda ko‘rsatishga imkon berdi.Xulosa qilib aytganda, kompyuter tomografiyasi koksartrozning suyak komponentlarini baholashda va kasallik bosqichini aniqlashda yuqori samarali vosita ekanligi tasdiqlandi. Magnit-rezonans tomografiya bilan kombinatsiyada esa diagnostik imkoniyatlar yanada kengayadi va erta, qaytuvchan bosqichlarda to‘liq klinik tasvir olinadi.