(untitled) (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2025)
Zilzila insoniyat hayotidagi eng xavfli tabiiy ofatlardan biri bo‘lib, uning oqibatida ko‘plab binolar talofat ko‘radi va jiddiy moddiy hamda ma’naviy zarar yetadi. Binolarning zilzila ta’sirida buzilishi ko‘plab omillar bilan bog‘liq. Jumladan, qurilish jarayonida qo‘llaniladigan materiallarning sifati, loyihalash me’yorlariga rioya qilinmasligi, konstruksiyalarning mustahkamlik darajasi va hududning geologik sharoiti muhim rol o‘ynaydi. Bundan tashqari, noto‘g‘ri qurilish texnologiyalaridan foydalanish, arzon materiallarga murojaat qilish va nazoratning yetarli darajada olib borilmasligi binolarning zilzilaga chidamliligini pasaytiradi. Binolarning joylashuvi ham katta ahamiyatga ega: yumshoq gruntlarda, seysmik xavfi yuqori hududlarda qurilgan inshootlar ko‘proq talofat ko‘radi. Shu sababli zilzilabardosh qurilish me’yorlariga qat’iy rioya etish, zamonaviy muhandislik yondashuvlarini qo‘llash va qurilish jarayonini nazorat qilish binolarning talofatlanishini kamaytirishning asosiy omilidir. Mazkur mavzu zilzila oqibatida binolarga yetadigan zararlarning sabablari va ularni oldini olish yo‘llarini o‘rganishga qaratilgan.