SHARQ ADABIYOTIDA XAMSANAVISLIK AN'ANASI. NAVOIYNING XAMSANAVISLIK TARAQQIYOTIDAGI O'RNI. (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2025)
Sharq adabiyoti tarixida xamsanavislik alohida o‘rinda turadi. Ushbu adabiy an’ana asosan fors-tojik va turkiy mumtoz adabiyoti taraqqiyotida muhim harakatlantiruvchi kuchlardan biri sifatida yuzaga kelgan. Xamsa atamasi arabchadan olingan bo‘lib, beshta yirik dostondan iborat to‘plam ma’nosini anglatadi. Xamsanavislik an’anasi, bir so‘z bilan aytganda, biror shoir tomonidan besh dostondan iborat badiiy majmua yaratish va shu asosda adabiy maktabga asos solish, mumtoz she’riyatda o‘ziga xos janr va yirik badiiy an’anaga aylanishini anglatadi. Xamsa yaratish, eng avvalo, ijodkorning bilimga, iste’dodga boyligidan, adabiyotda o‘z yorqin iste’dodini ko‘rsatishga intilishidan dalolat beradi. Sharq adabiyotida ushbu an’ananing yuzaga kelishi va rivojlanishida, uning keyingi taraqqiyotida Nizomiy Ganjaviy, Amir Xusrav Dehlaviy va eng avvalo, Alisher Navoiy kabi ulug‘ shoirlarning xizmati beqiyosdir.