NUKLIEN KISLOTALAR MAVZUSIDA MAQOLA (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2025)
Nuklein kislotalar — barcha tirik organizmlarning hujayralarida mavjud bo‘lgan, irsiy axborotni saqlovchi, uzatuvchi va ifodalovchi murakkab yuqori molekulyar birikmalardir. Ular organizmning genetik dasturini belgilaydi, nasldannaslga biologik xususiyatlarning o‘tishini ta’minlaydi va hujayra faoliyatini boshqaradi. Nuklein kislotalar ikkita asosiy turga bo‘linadi: dezoksiribonuklein kislota (DNK) va ribonuklein kislota (RNK). DNK hujayra yadrosida joylashgan bo‘lib, u genetik axborotning asosiy tashuvchisi hisoblanadi. Uning molekulasi ikki zanjirli spiral shaklida bo‘lib, to‘rtta azotli asos – adenin, timin, guanin va sitozindan tashkil topgan. DNKning asosiy vazifasi – genetik ma’lumotni saqlash va avlodlarga uzatishdir. RNK esa odatda bir zanjirli bo‘ladi va DNKdan olingan ma’lumotni oqsil sintezi jarayonida ifodalaydi. RNKning uch asosiy turi mavjud: informatsion (iRNK), transport (tRNK) va ribosomal (rRNK). Har biri oqsil biosintezida o‘ziga xos rol o‘ynaydi.