ODATIY GEMOGLOBIN-GAPTOGLOBIN KOMPLEKSIDAN FARQ QILUVCHI, INSON QON ZARDOBIDAGI ERKIN GEMOGLOBIN MIQDORINI ANIQLASH USULI (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2025)
Erkin gemoglobin (erkin Hb) miqdorini qon zardobida    o‘lchash, gemolitik kasalliklar bilan og‘rigan bemorlarda organ zararlanishi xavfini baholashda muhim hisoblanadi. Biroq, klinik amaliyotda keng qo‘llaniladigan rangli metod, erkin Hb va gemoglobin-haptoglobin kompleksi (Hb-Hp) o‘rtasida farq qilmaydi, balki umumiy Hb darajasini aks ettiradi. O‘lchov vaqtlari uzoq bo‘lganligi sababli, o‘lchashda yuqori samaradorlikka ega bo‘lgan o‘lchov usuli sifatida klinik qo‘llanilishi cheklangan. Ushbu tadqiqotda, biz agglutinasiyasi immunoturbidimetrik o‘lchov (LATIA) yordamida erkin Hbni qon zardobida tez o‘lchash uchun yangi metod ishlab chiqdik, bu usul Hb-Hp dan farq qiladi. Ushbu metod, avtomatik biokimyo analizatori yordamida 15 daqiqa ichida 1–100 μg/mL oralig‘ida erkin Hbni o‘lchash uchun ishlatilishi mumkin. Sog‘lom insonlardan olingan Hb bilan to‘ldirilgan qon zardob namunalari yordamida, yangi ishlab chiqilgan metod va SEC-HPLC yordamida aniqlangan Hb darajalari o‘rtasida yuqori korrelyatsiya kuzatildi, bu erkin Hb uchun aniqroq ma’lumotni ko‘rsatadi. Ushbu yangi o‘lchov usuli, turli gemolitik kasalliklar bilan og‘rigan bemorlarda erkin Hb darajalarini monitoring qilish va o‘lchangan qiymatlar asosida terapevtik strategiyalarni ishlab chiqish uchun ishlatilishi mumkin. Biroq, uning klinik samaradorligini baholash uchun qo‘shimcha tadqiqotlar talab etiladi.