SURXON DAVLAT QOʻRIQXONASI HUDUDIDA TARQALGAN VERONICA L. TURKUMI TURLARNING BIOEKOLOGIYASI VA TARQALISHI - Ibragimov Akram Javliyevich; Rajapova Nilufar Po’lat qizi; Eshpoʻlatova Sarvina Oʻktamovna (PEDAGOGS, 2025)
Annotasiya. Veronica L. turkumi — Plantaginaceae oilasining yuksak darajada evolyutsiyalashgan va morfologik jihatdan xilma-xil turlarini o‘z ichiga olgan yirik taksonlaridan biri bo‘lib, Surxon davlat qo‘riqxonasi florasida alohida fitosistematik o‘rin egallaydi. Ushbu turkumga mansub turlar nafaqat hududning floristik boyligini belgilovchi muhim komponent sifatida, balki ekologik barqarorlikni ta’minlovchi elementlar sifatida ham alohida ahamiyatga ega. Global miqyosda Plantaginaceae oilasiga tegishli 107 ta turkum va ularning tarkibiga kiruvchi 2277 ta tur mavjudligi aniqlangan bo‘lsa [12], Veronica L. turkumi esa hozirgi paytda 508 dan ortiq tur bilan yer yuzining turli geobotanik mintaqalarida tarqalgan [12]. O‘rta Osiyo floristik mintaqasida ushbu turkumga mansub 49 ta tur qayd etilgan bo‘lib [1], ularning 23 dan ortig‘i O‘zbekiston hududida qayd etilgan [2], Surxondaryo viloyatida esa 17 ta turi uchrab, ularning barchasining gerbariy namunalari jamlangan va hozirda TASH gerbariy fondida saqlanmoqda. Mazkur maqolada Surxon davlat qo‘riqxonasi hududida tarqalgan Veronica L. turkumining 10 ta turiga oid bioekologik tavsiflar, morfologik belgilarning xususiyatlari va ekologik moslashuv mexanizmlari ilmiy tahlil asosida bayon etilgan.