GIYOHVAND MODDALAR HAMDA PSIXOAKTIV MODDALARNING ILMIY-NAZARIY O‘RGANISH JIHATLARI - Haydarov Ilhom Yusupovich; Burxoniddinov Nurmuhammad Halimjon o‘g‘li (TADQIQOTLAR, 2025)
ANNOTATSIYA: mazkur ilmiy maqolada o‘simlik manbalaridan olingan giyohvand moddalar hamda sintetik yo‘l bilan yaratilgan psixoaktiv moddalarning ilmiy-nazariy o‘rganish jihatlari atroflicha tahlil qilingan. Tadqiqotning dolzarbligi shundan iboratki, zamonaviy jamiyatda giyohvandlik vositalarining turlari, ularning kelib chiqish manbalari va inson organizmiga ta’sir etish mexanizmlari tobora murakkablashib bormoqda. Shu sababli, o‘simlik va sintetik moddalarning nazariy asoslarini chuqur o‘rganish nafaqat farmatsevtika va tibbiyot uchun, balki sotsiologiya, kriminologiya, psixologiya hamda huquqshunoslik sohalari uchun ham dolzarb masala hisoblanadi. Maqolada tabiiy (o‘simlik) giyohvandlik vositalarining kimyoviy tarkibi, ularning biofaollik xususiyatlari, etnobotanik manbalari va tarixiy qo‘llanilishi bo‘yicha nazariy yondashuvlar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, sintetik giyohvandlik vositalarining paydo bo‘lish sabablari, kimyoviy strukturalarining o‘zgaruvchanligi, yangi psixoaktiv moddalar (NPS) fenomeni hamda ularning ijtimoiy va huquqiy oqibatlari tahlil etiladi.