MAVZU: NARKOZ NAZARIYASI - Xusanova Nilufarxon Rasuljonovna (TADQIQOTLAR, 2025)
Narkoz lotincha narkosis soʻzidan olingan boʻlib “hissizlik” degan ma’noni anglatadi. Narkoz (yunoncha narcosis - uyqusizlik) - sun’iy (ayrim kimyoviy moddalar va boshqa omillar ta’sirida) yaratilgan chuqur uyqu holati, bunda odam hech narsani sezmaydi, ixtiyoriy harakatlar qila olmaydi, ongni toʻliq yoki qisman yoʻqotadi.Tibbiyotda jarrohlik operatsiyalari paytida ogʻriqni yoʻqotish (behushlik) uchun ishlatiladi. Amerikalik jarroh Uorren birinchi boʻlib efir narkozi bilan operatsiya qildi (1846). Dastlab N. uchun faqat efir va xloroform ishlatilgan. Kimyo fanining rivojlanishi tufayli holatlar hosil qiluvchi turli moddalar ochilgan.Anesteziya va operatsiyadan oldin bemor umumiy va tibbiy tayyorgarlikdan oʻtishi kerak. Umumiy tayyorgarlikning asosi oshqozon va ichakni tozalashdir. Bemor rejalashtirilgan operatsiyadan oldin kechqurun ovqat yemasligi kerak. Klizma qilinadi, ichaklar yuviladi, soʻngra bemor gigiyenik vanna qabul qilishi kerak. Jarrohlik aralashuv maydonining terisi sochlardan tozalanadi.Anesteziyani boshlashdan oldin bemorning oshqozoni boʻsh boʻlishi kerak. Buning uchun oshqozonga prob yuboriladi va “toza suvgacha” yuviladi. Bemorni toʻgʻridan-toʻgʻri behushlikdan oldin dorilar bilan tayyorlash premedikatsiya deb ataladi.